Bước xuống sân bay sau chuyến bay dài, hầu hết người Việt mới sang Mỹ đều mang trong mình cảm giác lẫn lộn: vừa háo hức trước một chương mới, vừa choáng ngợp vì mọi thứ xung quanh đều xa lạ. Ngôn ngữ, giấy tờ, cách thanh toán, thậm chí cách hoạt động của một chiếc xe buýt cũng khác. Tuần đầu tiên thường là giai đoạn dễ rối nhất, bởi có quá nhiều việc cần làm cùng lúc mà bạn lại chưa quen với hệ thống. Bài viết này đưa ra 10 việc nên ưu tiên thực hiện ngay trong 7 ngày đầu, sắp xếp theo thứ tự hợp lý để bạn không bỏ sót và không bị quá tải.
1. Sắp xếp chỗ ở và làm quen với khu vực xung quanh
Việc đầu tiên là ổn định nơi ăn chốn ở. Nếu bạn đã có người thân hoặc bạn bè đón, hãy tận dụng họ để hiểu nhanh về khu vực. Trong một, hai ngày đầu, hãy đi bộ hoặc nhờ chở quanh khu mình ở để xác định những điểm quan trọng: siêu thị gần nhất, hiệu thuốc, bến xe buýt, trạm xăng và bệnh viện. Ghi nhớ địa chỉ nhà mình thật chính xác, vì bạn sẽ phải điền nó vào hàng loạt giấy tờ trong những ngày tới. Một mẹo nhỏ: chụp lại địa chỉ và lưu vào điện thoại để dùng khi cần.
2. Mua SIM điện thoại và kết nối Internet
Không có số điện thoại Mỹ, bạn gần như không thể làm được việc gì khác: mở tài khoản ngân hàng, đăng ký dịch vụ, nhận mã xác thực đều cần số nội địa. Hãy ưu tiên mua SIM ngay trong ngày đầu hoặc ngày thứ hai. Các nhà mạng phổ biến có cả gói trả trước lẫn trả sau; nếu chưa có lịch sử tín dụng, gói trả trước thường dễ đăng ký hơn và không yêu cầu kiểm tra tín dụng. Có số điện thoại và Internet ổn định cũng giúp bạn tra cứu đường đi, dịch thuật và liên lạc với gia đình.
3. Giữ gìn và sắp xếp toàn bộ giấy tờ tùy thân
Hộ chiếu, visa, các giấy tờ nhập cảnh, giấy khai sinh, bằng cấp và mọi tài liệu mang theo từ Việt Nam đều cực kỳ quan trọng. Hãy gom chúng vào một bìa hồ sơ duy nhất, đặt ở nơi an toàn và cố định. Chụp ảnh hoặc scan tất cả rồi lưu lên một dịch vụ lưu trữ đám mây để phòng khi thất lạc bản gốc. Trong tuần đầu, bạn sẽ liên tục phải xuất trình hoặc photo những giấy tờ này, nên việc sắp xếp gọn gàng ngay từ đầu sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian.
4. Đăng ký số an sinh xã hội (SSN)
Số an sinh xã hội là một trong những mã số quan trọng nhất tại Mỹ, dùng cho việc đi làm, đóng thuế, mở tài khoản ngân hàng và nhiều thủ tục khác. Nếu diện nhập cư của bạn cho phép, hãy tìm hiểu và đăng ký SSN càng sớm càng tốt vì quá trình xét duyệt có thể mất một thời gian. Hãy chuẩn bị sẵn các giấy tờ tùy thân khi đến văn phòng phụ trách. Nếu chưa rõ mình thuộc diện được cấp hay chưa, đừng ngại hỏi người thân có kinh nghiệm hoặc các tổ chức hỗ trợ cộng đồng người Việt.
5. Mở tài khoản ngân hàng
Sống ở Mỹ gần như không thể thiếu một tài khoản ngân hàng, vì phần lớn giao dịch, lương và hóa đơn đều đi qua tài khoản. Hãy chọn một ngân hàng có chi nhánh gần nơi bạn ở để tiện giao dịch ban đầu. Khi đi mở tài khoản, mang theo hộ chiếu, giấy tờ chứng minh địa chỉ và số điện thoại. Bạn thường sẽ được cấp thẻ ghi nợ (debit card) để chi tiêu hằng ngày. Hãy hỏi rõ về các loại phí duy trì tài khoản để tránh bị trừ tiền ngoài ý muốn.
6. Mua sắm nhu yếu phẩm và làm quen với siêu thị
Sau khi đã có nơi ở và phương tiện thanh toán, hãy đi chợ để mua những thứ thiết yếu: thực phẩm, đồ vệ sinh cá nhân, vật dụng nhà bếp cơ bản. Người Việt thường tìm đến các chợ châu Á để mua gia vị và nguyên liệu quen thuộc, giúp bữa ăn đỡ xa lạ trong những ngày đầu. Hãy chú ý đến giá cả và thói quen mua sắm theo tuần để tiết kiệm. Nhiều siêu thị có thẻ thành viên miễn phí giúp giảm giá, bạn nên đăng ký nếu thường xuyên mua ở đó.
7. Tìm hiểu cách di chuyển trong khu vực
Phương tiện đi lại ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Ở các thành phố lớn, hệ thống xe buýt và tàu điện khá phát triển, bạn nên tải ứng dụng giao thông công cộng để tra giờ và tuyến. Ở những nơi ít phương tiện công cộng, có xe riêng gần như là điều bắt buộc, vì vậy bạn cần lên kế hoạch học luật giao thông và thi bằng lái. Trong tuần đầu, ít nhất hãy nắm được cách đi đến những địa điểm thiết yếu như chợ, ngân hàng và nơi làm việc hoặc trường học.
8. Tìm hiểu về bằng lái xe
Bằng lái xe ở Mỹ không chỉ để lái xe mà còn là giấy tờ tùy thân được chấp nhận rộng rãi trong nhiều tình huống. Mỗi tiểu bang có quy định riêng về thủ tục, bài thi lý thuyết và thi thực hành. Ngay trong tuần đầu, bạn nên tìm tài liệu ôn tập luật giao thông của tiểu bang mình và lên lịch học. Việc này cần thời gian, nên bắt đầu càng sớm càng có lợi. Nếu chưa thể tự lái, hãy nhờ người thân hỗ trợ di chuyển trong giai đoạn đầu.
9. Quan tâm đến sức khỏe và bảo hiểm y tế
Chi phí y tế ở Mỹ khá cao, nên có bảo hiểm là điều rất quan trọng. Hãy tìm hiểu xem mình thuộc diện nào và có những lựa chọn bảo hiểm gì phù hợp với hoàn cảnh. Nếu được nhận qua công việc, hãy hỏi bộ phận nhân sự về quyền lợi. Trong khi chờ ổn định, hãy chú ý giữ gìn sức khỏe, mang theo thuốc men cá nhân cần thiết và ghi lại các thông tin y tế quan trọng. Tìm trước một phòng khám hoặc địa điểm khám gần nhà để chủ động khi cần.
10. Kết nối với cộng đồng người Việt và xây dựng mạng lưới hỗ trợ
Đừng cố gắng tự xoay xở mọi thứ một mình. Cộng đồng người Việt ở Mỹ rất rộng và thường sẵn lòng giúp đỡ người mới. Hãy tham gia các nhóm trên mạng xã hội theo khu vực bạn ở, ghé thăm chùa, nhà thờ hoặc các trung tâm cộng đồng để gặp gỡ và học hỏi kinh nghiệm. Những lời khuyên thực tế từ người đi trước về việc mua sắm, tìm việc, chọn trường cho con hay xử lý giấy tờ sẽ giúp bạn rút ngắn rất nhiều thời gian thử và sai.
Lời kết
Tuần đầu tiên trên đất Mỹ sẽ không tránh khỏi bỡ ngỡ, nhưng nếu bạn đi theo một trình tự rõ ràng thì cảm giác hỗn loạn sẽ giảm đi đáng kể. Hãy ưu tiên những việc nền tảng trước: chỗ ở, điện thoại, giấy tờ, ngân hàng, rồi mới đến các bước dài hơi như bằng lái và bảo hiểm. Quan trọng nhất, đừng ngại hỏi và đừng ngại nhờ giúp đỡ. Mỗi người Việt thành công ở Mỹ hôm nay đều từng trải qua đúng những ngày đầu lạ lẫm như bạn. Cứ bình tĩnh hoàn thành từng việc một, bạn sẽ nhanh chóng ổn định và bắt đầu tận hưởng cuộc sống mới.