Nếu bạn đang muốn bảo lãnh người thân sang Mỹ định cư, sớm muộn gì bạn cũng sẽ nghe nhắc tới cụm từ "Affidavit of Support" và mẫu đơn mang số hiệu I-864. Với nhiều gia đình, đây là một trong những bước khiến người ta lo lắng nhất, bởi nó đụng tới chuyện tiền bạc, thu nhập, và một lời cam kết pháp lý không hề nhẹ. Có người làm xong thấy đơn giản, có người lại bối rối vì không biết mình đủ điều kiện hay chưa. Bài viết này không thay thế cho luật sư di trú, mà chỉ giúp bạn hình dung bức tranh tổng thể, để khi bắt tay vào làm hồ sơ bạn bớt hoang mang và biết mình nên hỏi ai, kiểm tra ở đâu.

Affidavit of Support thực chất là gì?

Hiểu một cách mộc mạc, Affidavit of Support là bản cam kết tài chính mà người bảo lãnh ký với chính phủ Mỹ. Trong đó, người bảo lãnh hứa rằng sẽ chu cấp, hỗ trợ cho người được bảo lãnh nếu người đó không tự lo được cuộc sống sau khi sang Mỹ. Mục đích chính là để chứng minh rằng người nhập cư mới sẽ không trở thành "gánh nặng xã hội", tức là không phải sống dựa vào các chương trình trợ cấp công cộng.

Điều quan trọng cần nhớ ngay từ đầu là: đây không phải một tờ giấy hình thức. Khi bạn ký vào mẫu này, bạn đang tạo ra một nghĩa vụ có giá trị pháp lý, một dạng hợp đồng giữa bạn và chính phủ. Nghĩa vụ đó có thể kéo dài khá lâu, ngay cả khi mối quan hệ giữa hai bên thay đổi. Vì thế, đừng ký cho người khác chỉ vì cả nể.

Ai là người phải ký mẫu này?

Thông thường, người đứng ra bảo lãnh (người đã nộp đơn bảo lãnh thân nhân) chính là người bắt buộc phải hoàn tất bản cam kết tài chính này. Người bảo lãnh thường phải là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân, sống tại Mỹ và có khả năng chứng minh thu nhập của mình.

Trong nhiều trường hợp, một mình người bảo lãnh không đủ điều kiện tài chính. Lúc này có thể cần đến một người đồng bảo lãnh, thường gọi là "joint sponsor". Đây là một người khác, đủ điều kiện, sẵn sàng đứng ra cam kết cùng. Người đồng bảo lãnh không nhất thiết phải là họ hàng, nhưng họ cũng gánh nghĩa vụ pháp lý tương đương, nên không phải ai cũng dễ dàng đồng ý. Các quy định cụ thể về ai được phép, ai bắt buộc, có thể thay đổi tùy thời điểm và tùy tình huống, nên bạn nên đối chiếu với hướng dẫn chính thức của USCIS hoặc hỏi luật sư.

Điều kiện thu nhập được tính như thế nào?

Đây là phần mà mọi người quan tâm nhất, và cũng là phần dễ gây hiểu nhầm. Về nguyên tắc, người bảo lãnh cần chứng minh thu nhập đạt một ngưỡng tối thiểu nhất định, dựa trên chuẩn nghèo do chính phủ liên bang công bố. Ngưỡng này phụ thuộc vào quy mô hộ gia đình, tức là bạn phải tính cả người được bảo lãnh và những người đang phụ thuộc vào bạn.

Tôi sẽ không đưa ra con số cụ thể ở đây, vì những con số này được cập nhật theo từng giai đoạn và có thể khác nhau tùy bạn sống ở tiểu bang nào, hoàn cảnh ra sao. Mức chuẩn nghèo thường được điều chỉnh định kỳ, nên một con số bạn nghe được từ người quen cách đây vài năm rất có thể đã lỗi thời. Cách an toàn nhất là tra bảng hướng dẫn mới nhất trên trang chính thức của USCIS ngay tại thời điểm bạn nộp hồ sơ.

Một vài điểm thường gặp khi tính toán:

  • Quy mô hộ gia đình: càng nhiều người phụ thuộc, ngưỡng thu nhập yêu cầu càng cao.
  • Thu nhập hiện tại thường quan trọng hơn thu nhập của những năm trước, nhưng hồ sơ thuế các năm gần nhất vẫn được xem xét.
  • Tài sản như tiền tiết kiệm, bất động sản đôi khi có thể được dùng để bù vào phần thu nhập còn thiếu, nhưng cách tính khá phức tạp và có điều kiện riêng.
  • Một số nhóm người được bảo lãnh có quy định khác biệt, nên đừng vội kết luận trường hợp của mình giống hệt hàng xóm.

Cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Mỗi bộ hồ sơ một khác, nhưng nhìn chung người bảo lãnh sẽ cần gom góp những thứ chứng minh được mình là ai và mình kiếm được bao nhiêu. Việc chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh bị yêu cầu bổ sung, vốn là chuyện làm chậm hồ sơ rất nhiều.

  • Bằng chứng về tư cách công dân hoặc thường trú nhân của người bảo lãnh.
  • Hồ sơ thuế thu nhập gần nhất, kèm các bảng kê liên quan.
  • Giấy tờ chứng minh thu nhập hiện tại, ví dụ thư xác nhận của nơi làm việc hoặc các phiếu lương gần đây.
  • Giấy tờ về tài sản nếu bạn muốn dùng tài sản để hỗ trợ chứng minh.
  • Giấy tờ của người đồng bảo lãnh, nếu có.

Danh sách trên chỉ mang tính tham khảo. Yêu cầu cụ thể về loại giấy tờ, số năm hồ sơ thuế, hay cách trình bày có thể thay đổi tùy thời điểm. Hãy luôn đối chiếu với danh mục chính thức đi kèm mẫu đơn.

Nghĩa vụ pháp lý kéo dài tới khi nào?

Đây là phần mà tôi mong bạn đọc thật chậm. Khi ký bản cam kết, người bảo lãnh không chỉ hứa miệng. Trên giấy tờ, bạn cam kết hỗ trợ tài chính cho người được bảo lãnh, và nếu người đó nhận một số loại trợ cấp công cộng, cơ quan cấp trợ cấp về lý thuyết có thể yêu cầu người bảo lãnh hoàn trả.

Nghĩa vụ này thường chỉ chấm dứt khi xảy ra một trong vài sự kiện nhất định, chẳng hạn người được bảo lãnh trở thành công dân Mỹ, hoặc đã làm việc đủ một khoảng thời gian nhất định, hoặc một số tình huống khác theo quy định. Điều đáng lưu ý là ly hôn thường không tự động xóa bỏ nghĩa vụ này. Nhiều người vẫn nhầm rằng cứ chia tay là hết trách nhiệm, nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Vì các điều kiện chấm dứt nghĩa vụ khá tinh tế và có thể thay đổi, bạn nên hỏi rõ luật sư di trú trước khi đặt bút ký.

Những sai lầm và cạm bẫy hay gặp

Qua nhiều câu chuyện trong cộng đồng, tôi thấy có vài tình huống lặp đi lặp lại khiến hồ sơ bị chậm hoặc gặp rắc rối:

  • Điền sai phiên bản mẫu đơn: cơ quan di trú thỉnh thoảng cập nhật mẫu, dùng bản cũ có thể bị trả lại. Hãy tải mẫu mới nhất trực tiếp từ trang chính thức.
  • Tính sai quy mô hộ gia đình, dẫn tới tưởng đủ thu nhập mà thực ra chưa đủ.
  • Thiếu giấy tờ chứng minh, khai một đằng nhưng không có bằng chứng kèm theo.
  • Quá tin vào dịch vụ hứa hẹn: nếu có ai đó cam kết "chắc chắn đậu", "bao đậu hồ sơ", bạn nên cẩn thận. Không một dịch vụ nào có thể bảo đảm kết quả, bởi quyết định cuối cùng thuộc về cơ quan chức năng. Lời hứa chắc nịch về kết quả thường là dấu hiệu cần dè chừng.

Nên tự làm hay nhờ luật sư?

Không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi người. Nếu hoàn cảnh của bạn rõ ràng, thu nhập ổn định, giấy tờ đầy đủ, nhiều người vẫn tự hoàn thành được dựa trên hướng dẫn chính thức. Nhưng nếu trường hợp của bạn có yếu tố phức tạp, ví dụ thu nhập không ổn định, cần người đồng bảo lãnh, có vấn đề về thuế trong quá khứ, hoặc bạn đơn giản là không tự tin, thì việc bỏ ra một khoản để tư vấn với luật sư di trú đáng tin cậy thường là khoản đầu tư xứng đáng. Một sai sót nhỏ có thể khiến hồ sơ kéo dài thêm nhiều tháng.

Lời kết

Bản cam kết tài chính theo mẫu I-864 nghe có vẻ khô khan, nhưng đằng sau nó là cả một lời hứa rất con người: lời hứa rằng bạn sẽ không để người thân của mình bơ vơ nơi đất khách. Hãy tiếp cận nó một cách nghiêm túc, chuẩn bị kỹ, và đừng ngại hỏi. Quan trọng nhất, mọi con số, mẫu đơn và quy định đều có thể thay đổi theo thời gian và khác nhau tùy tiểu bang, vì vậy bạn luôn nên kiểm chứng tại nguồn chính thống như trang của USCIS, trang chính phủ tiểu bang, hoặc tham vấn một luật sư di trú có giấy phép trước khi nộp. Chúc gia đình bạn sớm đoàn tụ trên đất Mỹ, suôn sẻ và an lành.