Khi mới đặt chân tới Mỹ, nhiều người trong chúng ta chỉ quan tâm tới một số thứ rất thực tế: thành phố nào có việc làm, nơi nào có cộng đồng người Việt đông, tiền thuê nhà bao nhiêu, con cái học hành ra sao. Hiếm ai dừng lại tự hỏi: vùng đất mình sắp gắn bó cả đời có hay xảy ra thiên tai gì không? Vậy mà chính câu hỏi đó, theo thời gian, lại trở thành một trong những điều ảnh hưởng nhiều nhất tới cảm giác bình yên trong ngôi nhà của bạn. Bão tuyết phủ trắng cả tuần không ra khỏi nhà được, bão cát mịt mù trời đất ở vùng sa mạc, hay những cơn rung lắc bất ngờ dưới chân ở miền Tây nước Mỹ, mỗi vùng có một kiểu thử thách riêng.

Bài viết này không nhằm dọa ai, cũng không khẳng định nơi nào tuyệt đối an toàn. Nước Mỹ rộng lớn, mỗi vùng đẹp một kiểu và nguy hiểm một kiểu. Điều quan trọng là bạn hiểu mình đang chọn gì, chuẩn bị ra sao, để dù sống ở đâu cũng thấy vững dạ.

Miền Bắc và Đông Bắc: Cái lạnh và bão tuyết

Những bang phía Bắc và vùng Đông Bắc nước Mỹ nổi tiếng với mùa đông dài và bão tuyết. Nếu bạn từng nghe người quen kể chuyện "sáng ra mở cửa thì tuyết ngập tới đầu gối", thì đó không phải nói quá. Bão tuyết lớn có thể làm mất điện, đóng băng đường sá, khiến cả khu phố tê liệt vài ngày.

Tin tốt là loại thiên tai này thường được dự báo trước khá lâu. Bạn sẽ có thời gian đi chợ tích trữ thực phẩm, đổ đầy bình xăng, kiểm tra hệ thống sưởi. Người Việt mới sang ở các bang lạnh thường vất vả nhất ở mùa đông đầu tiên, đơn giản vì chưa quen cách giữ ấm nhà cửa và lái xe trên đường trơn. Nhưng chỉ sau một, hai mùa, hầu hết đều thích nghi tốt.

Một vài điều nên chuẩn bị nếu bạn sống ở vùng nhiều tuyết:

  • Quần áo ấm thật sự, đặc biệt là áo khoác chống gió, găng tay, mũ len.
  • Xẻng xúc tuyết và muối rải đường để dọn lối đi trước nhà.
  • Lốp xe phù hợp mùa đông và bộ dụng cụ khẩn cấp để trong xe.
  • Máy sưởi dự phòng hoặc chăn dày phòng khi mất điện.

Vùng Tây Nam và sa mạc: Nắng nóng và bão cát

Ở các vùng sa mạc và Tây Nam nước Mỹ, câu chuyện hoàn toàn khác. Trời ít khi lạnh, nhưng cái nóng mùa hè có thể khắc nghiệt tới mức bạn không dám ra ngoài giữa trưa. Đi kèm với khí hậu khô hạn là hiện tượng bão cát, những cơn gió mạnh cuốn bụi và cát mù mịt, có khi che khuất cả tầm nhìn trên đường cao tốc chỉ trong vài phút.

Bão cát đặc biệt nguy hiểm với người lái xe, vì tầm nhìn giảm đột ngột rất dễ gây tai nạn liên hoàn. Người dân địa phương thường được khuyên rằng khi gặp bão cát trên đường thì nên tấp xe vào nơi an toàn, tắt đèn, chờ qua cơn rồi đi tiếp. Đây là kinh nghiệm bạn nên ghi nhớ nếu chọn sống ở những vùng này.

Bù lại, đời sống ở vùng nắng ấm cũng có nhiều cái thích: ít phải lo dọn tuyết, chi phí sưởi mùa đông thấp, và nhiều người Việt thấy hợp với khí hậu khô ráo hơn là ẩm ướt. Điều cần lưu tâm là giữ nước cho cơ thể, bảo vệ da khỏi nắng, và để mắt tới những người lớn tuổi trong nhà vào những ngày nóng đỉnh điểm.

Miền Tây ven biển: Động đất và những rung lắc bất ngờ

Khác với bão tuyết hay bão cát thường có dấu hiệu báo trước, động đất gần như không thể dự báo. Đây là điều khiến nhiều người mới sang vùng ven biển phía Tây cảm thấy bất an nhất. Phần lớn những lần rung lắc chỉ nhẹ, đồ đạc khẽ rung rồi thôi. Nhưng cũng có những trận lớn hơn, đủ làm người ta thót tim.

Điều đáng nói là cư dân ở những vùng này thường sống chung với động đất một cách khá bình thản. Nhà cửa, trường học, công sở đều được xây dựng theo những tiêu chuẩn chống chịu nhất định, và trẻ con được dạy cách phản ứng ngay từ nhỏ. Người Việt mới sang nên dành chút thời gian tìm hiểu những kỹ năng cơ bản này, vì chúng đơn giản nhưng có thể tạo khác biệt lớn.

Một số nguyên tắc chung khi có động đất mà bạn nên nhớ:

  • Khi rung lắc, hãy cúi xuống, núp dưới bàn chắc chắn và bám giữ cho tới khi ngừng.
  • Tránh đứng gần cửa kính, tủ cao hay vật nặng có thể đổ.
  • Cố định những món đồ nặng trong nhà như kệ sách, tivi, gương lớn.
  • Chuẩn bị sẵn một túi đồ khẩn cấp gồm nước, đèn pin, thuốc men và giấy tờ quan trọng.

Còn những thiên tai khác thì sao?

Ngoài ba loại kể trên, nước Mỹ còn nhiều kiểu thiên tai khác tùy vùng. Một số bang miền Trung hay gặp lốc xoáy, vùng ven biển phía Đông Nam thì mùa bão biển có thể gây ngập lụt và gió mạnh, trong khi nhiều khu vực khô hạn lại lo cháy rừng vào mùa nắng. Điều này có nghĩa là không có nơi nào hoàn toàn miễn nhiễm, mỗi vùng chỉ đổi loại rủi ro này lấy loại rủi ro khác.

Vì vậy, thay vì đi tìm một nơi "không bao giờ có thiên tai", điều thực tế hơn là chọn loại rủi ro mà gia đình bạn cảm thấy dễ chuẩn bị và chấp nhận nhất. Có người sợ động đất hơn cả nên chọn vùng đồng bằng yên ổn dù phải chịu mùa đông dài. Có người không ngại lạnh, ngại nhất cái nóng, nên tránh xa sa mạc. Đó là lựa chọn cá nhân, và không có đáp án đúng cho tất cả.

Làm sao biết một vùng có an toàn cho mình không?

Trước khi quyết định chuyển tới một thành phố, bạn nên dành thời gian tìm hiểu kỹ về đặc điểm thiên tai của khu vực đó. Một vài cách đơn giản và hữu ích:

  • Hỏi thẳng người Việt đã sống lâu ở đó. Họ kể cho bạn nghe những điều mà không bài báo nào nói: mùa nào khó chịu nhất, khu nào hay ngập, nhà thuê loại nào giữ ấm tốt.
  • Tìm hiểu xem nhà bạn định thuê hoặc mua nằm trong vùng có nguy cơ gì, và quy định về bảo hiểm tùy tiểu bang ra sao. Có nơi bảo hiểm động đất hay lũ lụt là khoản riêng, nên hỏi rõ trước khi ký.
  • Tham khảo thông tin từ chính quyền địa phương về kế hoạch ứng phó khẩn cấp, nơi trú ẩn, và cách nhận cảnh báo.
  • Quan sát chính ngôi nhà: hệ thống sưởi, làm mát, thoát nước, và tình trạng tổng thể có phù hợp với khí hậu vùng đó không.

Những bước này nghe có vẻ mất công, nhưng so với việc gắn bó nhiều năm ở một nơi, vài buổi tìm hiểu là hoàn toàn xứng đáng.

Tâm thế của người mới định cư

Có một điều tôi muốn nhắn nhủ với những ai vừa sang Mỹ: đừng để nỗi lo thiên tai làm bạn mất đi niềm vui của cuộc sống mới. Người dân bản địa sống cả đời ở những vùng này vẫn ăn ngủ bình thường, vẫn nuôi con khôn lớn, vẫn xây dựng sự nghiệp. Họ không phải gan dạ hơn ai, chỉ là họ hiểu vùng đất mình ở và biết cách chuẩn bị.

Sự chuẩn bị, chứ không phải sự may mắn, mới là thứ giúp bạn an tâm. Một túi đồ khẩn cấp để sẵn trong tủ, một kế hoạch nhỏ về việc cả nhà sẽ làm gì và liên lạc ra sao khi có sự cố, một chút kiến thức cơ bản, vậy là đủ để bạn sống vững vàng ở bất cứ đâu. Thiên tai không hỏi ý kiến ai, nhưng cách chúng ta đối diện thì hoàn toàn nằm trong tay mình.

Lời kết

Vậy vùng nào của Mỹ an toàn hơn? Câu trả lời thành thật là: không có vùng nào tuyệt đối an toàn, chỉ có vùng phù hợp với bạn hơn. Bão tuyết, bão cát hay động đất đều là những thử thách thật, nhưng cũng đều có cách sống chung. Điều quyết định không nằm ở chỗ bạn tránh được hết rủi ro, mà ở chỗ bạn hiểu nơi mình sống và sẵn sàng cho những gì có thể xảy ra.

Hãy chọn nơi mà gia đình bạn cảm thấy thoải mái nhất về khí hậu, công việc và cộng đồng, rồi học cách chăm sóc tổ ấm của mình ở đó. Khi bạn đã chuẩn bị tốt và có những người hàng xóm, người đồng hương bên cạnh, thì dù trời đổ tuyết, cát bay hay đất rung, ngôi nhà của bạn vẫn là nơi bình yên để trở về.