Những ngày đầu mới sang Mỹ, hầu như ai trong chúng ta cũng từng đứng tần ngần trong một siêu thị rộng mênh mông, nhìn dãy kệ dài tít tắp với hàng nghìn loại sản phẩm mà chẳng biết bắt đầu từ đâu. Cùng một hộp sữa, một bịch gạo, một vỉ trứng, nhưng giá có thể chênh nhau đáng kể tùy nơi bán, tùy thời điểm, tùy việc bạn có biết "luật chơi" hay không. Mua sắm ở Mỹ không khó, nhưng mua sắm thông minh và tiết kiệm thì cần một chút kinh nghiệm. Bài viết này gom góp lại những điều mà nhiều người Việt mình đã học được sau vài năm sinh sống, hy vọng giúp bạn giữ được nhiều hơn trong ví mỗi lần đi chợ.
Hiểu rõ từng chuỗi siêu thị phục vụ ai
Điều đầu tiên và quan trọng nhất là đừng nghĩ "siêu thị nào cũng như siêu thị nào". Ở Mỹ, mỗi chuỗi có một phân khúc và thế mạnh riêng. Có những chuỗi lớn theo hướng đại siêu thị, bán đủ thứ từ thực phẩm, quần áo đến đồ điện tử với mức giá khá mềm cho hàng nhu yếu phẩm. Có những chuỗi chuyên về thực phẩm tươi, organic, chất lượng cao nhưng giá nhỉnh hơn. Lại có những chuỗi giá rẻ kiểu kho hàng, nơi bạn tự đóng gói, ít nhân viên, nhưng giá thì rất dễ chịu.
Kinh nghiệm của nhiều gia đình là không trung thành tuyệt đối với một nơi nào. Thay vào đó, hãy chia "vai trò": mua đồ khô, đồ đóng hộp, giấy vệ sinh, nước giặt ở nơi giá rẻ; mua rau củ, thịt cá tươi ở nơi có hàng tươi tốt; và ghé chợ châu Á cho những món đặc trưng Việt Nam. Việc đi nhiều nơi nghe có vẻ mất công, nhưng chỉ cần lên kế hoạch gộp vào cuối tuần là tiết kiệm được kha khá.
Tận dụng thẻ thành viên và app của siêu thị
Đây là điều mà rất nhiều người mới sang bỏ lỡ. Hầu hết các chuỗi siêu thị lớn đều có chương trình thành viên (loyalty card) hoàn toàn miễn phí. Bạn chỉ cần đăng ký bằng số điện thoại hoặc email, sau đó mỗi lần thanh toán đọc số điện thoại hoặc quét thẻ là được hưởng giá ưu đãi dành riêng cho thành viên. Nhiều mặt hàng trên kệ có hai mức giá: giá thường và giá thấp hơn hẳn nếu bạn là thành viên. Không đăng ký nghĩa là bạn tự nguyện trả phần đắt hơn.
Ngoài thẻ, app điện thoại của siêu thị cũng là một kho khuyến mãi. Trong app thường có mục "digital coupon" (phiếu giảm giá điện tử) mà bạn chỉ cần bấm "clip" hoặc "add to card" trước khi đi mua, hệ thống sẽ tự trừ tiền khi thanh toán. Một số app còn tích điểm để đổi lấy giảm giá xăng hoặc tiền mua hàng lần sau. Hãy dành mười phút lướt app trước khi đi chợ, bạn sẽ ngạc nhiên vì số tiền tiết kiệm được.
Đọc kỹ bảng giá và để ý đơn vị tính
Một mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hữu ích: trên mỗi bảng giá gắn ở kệ hàng, ngoài giá bán còn có một dòng chữ nhỏ ghi "unit price" (giá trên đơn vị), ví dụ giá trên mỗi ounce, mỗi pound hoặc mỗi cái. Đây mới là con số giúp bạn so sánh thật sự. Một gói lớn trông có vẻ đắt nhưng tính ra mỗi đơn vị lại rẻ hơn gói nhỏ, và ngược lại, đôi khi gói "khuyến mãi to" lại không hề lợi.
Hãy tập thói quen liếc xuống dòng unit price thay vì chỉ nhìn con số to in đậm. Đặc biệt với những món bạn dùng thường xuyên như gạo, dầu ăn, giấy, nước giặt, chỉ cần chọn đúng quy cách đóng gói có lợi nhất là mỗi tháng đã dôi ra một khoản.
Mua hàng nhãn riêng của siêu thị
Bên cạnh các thương hiệu nổi tiếng, gần như chuỗi nào cũng có dòng sản phẩm mang nhãn riêng (store brand) của họ. Đây thường là hàng có chất lượng tương đương nhưng giá thấp hơn đáng kể vì không tốn chi phí quảng cáo. Từ sữa, trứng, bột mì, gia vị cho đến giấy vệ sinh, thuốc cảm thông thường, hàng nhãn riêng thường rất đáng đồng tiền.
Lời khuyên là bạn cứ thử dùng. Nếu thấy không khác biệt nhiều so với hàng hiệu, hãy mạnh dạn chuyển sang dùng lâu dài cho những món cơ bản. Nhiều gia đình tiết kiệm được một phần đáng kể ngân sách đi chợ chỉ nhờ thói quen này.
Đi chợ đúng lúc và canh hàng giảm giá
Thời điểm đi chợ cũng ảnh hưởng đến túi tiền. Các siêu thị thường có chu kỳ khuyến mãi theo tuần, gọi là weekly ad hay flyer. Bạn có thể xem trước trên app hoặc nhận tờ rơi để biết tuần này món gì giảm giá, từ đó lên thực đơn gia đình xoay quanh những món đang rẻ.
Một mẹo nữa là để ý các mặt hàng được dán nhãn giảm giá (markdown) vì gần hết hạn sử dụng tốt nhất. Thịt, bánh mì, đồ nướng sẵn thường được giảm mạnh vào cuối ngày hoặc gần giờ đóng cửa. Nếu bạn định nấu ngay hoặc cấp đông để dành, đây là cơ hội mua được hàng ngon với giá hời. Tất nhiên, hãy kiểm tra kỹ chất lượng trước khi mua.
- Lập danh sách trước khi đi để tránh mua theo cảm hứng.
- Không đi chợ lúc đang đói, vì bụng đói rất dễ khiến bạn bỏ thêm đồ vào xe.
- So sánh giá giữa vài nơi quen thuộc với những món bạn mua thường xuyên.
- Cấp đông và trữ hợp lý những món mua được giá tốt với số lượng lớn.
Mua số lượng lớn và phiếu giảm giá đúng cách
Với những gia đình đông người, mua sỉ ở các chuỗi kiểu kho hàng (cần thẻ hội viên trả phí hằng năm) có thể rất lợi cho đồ khô, giấy, nước, đồ đông lạnh. Tuy nhiên, hãy cân nhắc thực tế: chỉ nên mua số lượng lớn những thứ bạn chắc chắn dùng hết và có chỗ cất giữ. Mua nhiều rồi để hỏng, để quá hạn thì lại hóa lãng phí, không còn là tiết kiệm nữa.
Về phiếu giảm giá (coupon), ngoài coupon điện tử trong app, đôi khi còn có coupon giấy hoặc coupon từ nhà sản xuất. Bạn không cần phải "săn coupon" cực đoan như trên các chương trình truyền hình, chỉ cần tận dụng những phiếu hợp với nhu cầu thật của mình là đủ. Lưu ý mỗi nơi có chính sách áp dụng coupon khác nhau, và một số quy định về thuế, ưu đãi có thể tùy tiểu bang, nên bạn cứ hỏi nhân viên hoặc tìm hiểu quy định địa phương khi chưa rõ.
Đừng quên chợ châu Á và chợ nông sản
Với người Việt mình, chợ châu Á là điểm đến không thể thiếu cho rau muống, cá tươi, gia vị, nước mắm, gạo thơm. Giá những món đặc trưng này ở chợ châu Á thường tốt hơn nhiều so với khu thực phẩm quốc tế trong siêu thị Mỹ. Ngoài ra, vào mùa, các chợ nông sản (farmers market) địa phương bán rau củ trái cây tươi, đôi khi rẻ và ngon hơn, lại ủng hộ được nông dân quanh vùng.
Kết hợp khéo léo giữa siêu thị lớn, chợ châu Á và chợ nông sản, bạn vừa ăn ngon đúng khẩu vị quê nhà, vừa giữ được ngân sách trong tầm kiểm soát.
Lời kết
Mua sắm tiết kiệm không phải là sống kham khổ hay phải tính toán đến mệt mỏi. Đó đơn giản là biết mình mua gì, ở đâu, vào lúc nào, và tận dụng những công cụ mà siêu thị đã bày sẵn cho bạn: thẻ thành viên, app, coupon, hàng nhãn riêng và các đợt giảm giá. Những ngày đầu có thể hơi bỡ ngỡ, nhưng chỉ sau vài lần đi chợ, bạn sẽ dần quen và biến việc mua sắm thành một thói quen vừa thoải mái vừa khôn ngoan. Số tiền dành dụm được mỗi tuần tuy nhỏ, nhưng cộng dồn qua năm tháng sẽ là một khoản đáng kể, giúp gia đình mình ổn định và yên tâm hơn trên hành trình xây dựng cuộc sống mới nơi đất khách. Chúc bạn mỗi lần đi chợ đều vui và đầy giỏ mà nhẹ ví.