Mới đặt chân tới Mỹ được vài tháng, có lẽ bạn đã nghe ai đó nhắc tới hai chữ "Black Friday" với giọng điệu vừa háo hức vừa bí ẩn. Hàng xóm dặn nhớ canh giờ, đồng nghiệp khoe vừa "vớ" được cái tivi rẻ bằng nửa giá, còn email từ các cửa hàng thì gửi về dồn dập như pháo hoa. Nếu bạn còn đang ngơ ngác chưa hiểu vì sao cả nước Mỹ lại rộn ràng đến thế chỉ vì một ngày mua sắm, thì bài viết này dành cho bạn. Black Friday không chỉ là chuyện giảm giá, mà còn là một nét văn hóa rất Mỹ mà người Việt mình hoàn toàn có thể tận dụng một cách thông minh.
Black Friday là gì?
Black Friday là ngày thứ Sáu ngay sau lễ Tạ Ơn (Thanksgiving) ở Mỹ. Đây được xem là ngày khởi động chính thức cho mùa mua sắm cuối năm, kéo dài tới Giáng Sinh và năm mới. Vào ngày này, gần như mọi cửa hàng lớn nhỏ, từ siêu thị điện máy, trung tâm thương mại cho tới các trang bán hàng trực tuyến, đều tung ra hàng loạt chương trình giảm giá sâu để thu hút người mua.
Cái tên "Black Friday" có nhiều cách giải thích, nhưng cách phổ biến nhất là gắn với chuyện kinh doanh. Trong sổ sách kế toán, người ta thường ghi khoản lỗ bằng mực đỏ và khoản lãi bằng mực đen. Ngày mua sắm bùng nổ này giúp các cửa hàng "thoát khỏi vùng đỏ" và bắt đầu có lãi cho cả năm, nên được gọi là ngày "thứ Sáu đen" theo nghĩa tích cực. Với người tiêu dùng, đây đơn giản là dịp săn được những món hàng với mức giá khó tin.
Vì sao người Việt mới định cư nên đặc biệt chú ý?
Khi mới sang Mỹ, gần như ai cũng phải sắm sửa lại từ đầu: đồ gia dụng cho căn hộ mới, quần áo ấm cho mùa đông đầu tiên, máy tính cho con đi học, hay chiếc điện thoại để giữ liên lạc với gia đình. Tất cả những thứ đó cộng lại là một khoản tiền không nhỏ, nhất là khi thu nhập còn chưa ổn định và đồng đô la cầm trên tay vẫn còn "nặng" lắm.
Đây chính là lúc Black Friday trở nên đáng giá. Thay vì mua rải rác quanh năm với giá nguyên, bạn có thể chờ tới dịp này để sắm những món lớn với mức giảm đáng kể. Nhiều gia đình người Việt còn coi đây là cơ hội để mua quà gửi về Việt Nam, hoặc tích trữ những món đồ bền sử dụng lâu dài. Biết tận dụng đúng cách, một mùa Black Friday có thể giúp bạn tiết kiệm được một khoản kha khá cho ngân sách định cư vốn đang phải cân đo từng chút.
Những món thường giảm giá mạnh nhất
Không phải món nào trong dịp này cũng thực sự rẻ, nhưng có những nhóm hàng gần như năm nào cũng được giảm sâu và rất đáng để bạn nhắm tới:
- Đồ điện tử: tivi, laptop, máy tính bảng, tai nghe, điện thoại đời cũ một chút thường giảm rất mạnh.
- Đồ gia dụng: nồi chiên không dầu, máy hút bụi, lò vi sóng, máy pha cà phê, đồ nhà bếp.
- Quần áo và giày dép: nhất là áo khoác mùa đông, đồ thể thao, giày của các thương hiệu lớn.
- Đồ chơi và quà tặng: rất hợp nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc bạn cần chuẩn bị quà Giáng Sinh.
- Đồ nội thất và chăn ga gối đệm: phù hợp với những gia đình vừa dọn vào nhà mới.
Một mẹo nhỏ là trước khi vào mùa giảm giá, bạn nên ghi lại giá gốc của những món mình định mua. Khi đó, nhìn vào con số "giảm giá" bạn sẽ biết ngay đâu là ưu đãi thật, đâu chỉ là chiêu nâng giá lên rồi hạ xuống cho có vẻ hời.
Black Friday, Cyber Monday và những ngày liền kề
Người mới sang thường nghĩ Black Friday chỉ gói gọn trong một ngày, nhưng thực tế ngày nay nó đã kéo dài thành cả một "mùa". Nhiều cửa hàng bắt đầu giảm giá từ trước cả tuần, và ngay sau cuối tuần Black Friday là Cyber Monday, ngày tập trung vào các ưu đãi mua sắm trực tuyến.
Sự khác biệt nằm ở chỗ Black Friday thường mạnh về các món bạn muốn xem tận mắt, sờ tận tay như tivi hay đồ gia dụng lớn, trong khi Cyber Monday lại thiên về hàng có thể đặt online thoải mái như đồ điện tử nhỏ, phần mềm, quần áo. Nếu không muốn chen lấn ở cửa hàng, bạn hoàn toàn có thể chờ tới Cyber Monday và ngồi nhà đặt hàng. Với người Việt còn ngại tiếng Anh hay chưa quen đường sá, mua online đôi khi lại là lựa chọn nhẹ nhàng và an toàn hơn nhiều.
Kinh nghiệm săn hàng không bị "ngợp"
Sai lầm phổ biến nhất của người mới là thấy gì giảm giá cũng muốn mua, để rồi cuối cùng tiêu nhiều hơn dự tính mà toàn những món không thật sự cần. Để tránh điều đó, bạn nên ghi nhớ vài nguyên tắc đơn giản:
- Lên danh sách trước: liệt kê rõ những món thực sự cần và đặt một ngân sách tối đa, rồi bám sát nó.
- So sánh giá giữa các nơi: cùng một món, các cửa hàng có thể chênh nhau khá nhiều, đừng vội chốt ở chỗ đầu tiên.
- Để ý chính sách đổi trả: đa số cửa hàng ở Mỹ cho đổi trả khá thoải mái, nhưng hãy giữ hóa đơn và đọc kỹ thời hạn.
- Cẩn thận với trang web lạ: mùa sale cũng là mùa lừa đảo. Chỉ mua ở những nơi uy tín, tránh bấm vào đường link giảm giá gửi qua tin nhắn không rõ nguồn gốc.
- Hỏi về thuế và phí ship: giá niêm yết ở Mỹ thường chưa gồm thuế, và thuế thì tùy tiểu bang, nên con số cuối cùng có thể nhỉnh hơn bạn tưởng.
Một điểm nữa người Việt mình hay quên: nhiều món sau khi mua có thể được hoàn lại một phần tiền qua các chương trình "rebate" hoặc hoàn tiền của thẻ tín dụng. Nếu đã có thẻ tín dụng ổn định, đây là cách hay để tiết kiệm thêm. Còn nếu chưa, đừng vì ham mua mà vội mở thẻ hay vay mượn quá khả năng chi trả.
Đi mua trực tiếp hay ngồi nhà đặt online?
Hình ảnh dòng người xếp hàng từ tờ mờ sáng trước cửa hàng là biểu tượng quen thuộc của Black Friday. Cảm giác chen vào đám đông, cầm trên tay món hàng giá hời cũng có cái thú riêng, và nhiều người Việt xem đó như một trải nghiệm "rất Mỹ" đáng thử một lần cho biết.
Tuy nhiên, nếu bạn mới sang, chưa quen lái xe đường xa, hoặc có con nhỏ, thì không cần ép mình phải lao vào cảnh chen lấn. Mua online giờ đây có gần như mọi ưu đãi tương tự, lại còn được giao tận nhà. Hãy chọn cách phù hợp với hoàn cảnh và sức khỏe của mình, đừng vì chạy theo món hời mà đánh đổi cả buổi sáng mệt nhoài hay mạo hiểm khi chưa vững vàng nơi xứ lạ.
Lời kết
Black Friday, suy cho cùng, là một cơ hội chứ không phải một nghĩa vụ. Nó có thể giúp gia đình bạn ổn định cuộc sống mới với chi phí dễ thở hơn, nhưng cũng có thể khiến bạn tiêu hoang nếu để cảm xúc dẫn dắt. Là người Việt mới định cư, điều đáng quý nhất bạn học được không chỉ là săn được món hàng rẻ, mà là cách chi tiêu tỉnh táo, có kế hoạch giữa một xã hội tiêu dùng đầy hấp dẫn. Năm nay, hãy cứ háo hức đón mùa Black Friday đầu tiên của mình, nhưng nhớ mang theo một danh sách rõ ràng và một cái đầu lạnh. Mua đúng thứ mình cần, với giá tốt, và vẫn giữ được ví tiền an toàn, đó mới thật sự là một mùa săn hàng thắng lợi.