Ngày đầu tiên lái xe ra phố ở một thành phố lớn của Mỹ, nhiều người Việt mới sang đã trải qua cảm giác này: tìm được địa chỉ cần đến thì dễ, nhưng tìm chỗ đậu xe mới thực sự là một cuộc phiêu lưu. Bạn vòng đi vòng lại quanh khu phố ba bốn lần, mồ hôi rịn ra, trong khi phía sau có người bấm còi giục. Đến khi tấp được vào một chỗ trống bên lề đường, bạn lại nhìn lên tấm biển treo lủng lẳng với một dãy chữ và mũi tên khó hiểu, lòng thắc thỏm không biết đậu ở đây có bị phạt hay không. Nếu bạn từng rơi vào tình cảnh ấy, xin chia sẻ rằng bạn không hề cô đơn. Chuyện đậu xe ở đô thị lớn là nỗi ám ảnh chung của hầu hết người mới đặt chân đến xứ này.
Vì sao đậu xe lại thành nỗi sợ?
Ở Việt Nam, chúng ta quen với hình ảnh dừng xe máy bất cứ đâu, hoặc gửi xe vào một bãi với người trông coi đứng phát vé. Sang Mỹ, mọi thứ vận hành theo một logic khác hẳn. Đường phố ở các thành phố lớn được kẻ vạch, gắn biển báo và đặt đồng hồ tính giờ rất chi li. Mỗi đoạn vỉa hè có thể có một quy định riêng, và điều khiến người mới hoang mang nhất chính là sự dày đặc của các tấm biển mà thoạt nhìn ai cũng thấy rối mắt.
Thêm vào đó là rào cản ngôn ngữ. Khi tiếng Anh chưa vững, đọc một tấm biển ghi giờ giấc, ngày trong tuần và điều kiện kèm theo trở thành thử thách thực sự. Cảm giác bất an cứ đeo bám: lỡ đậu sai chỗ thì bị phạt bao nhiêu, xe có bị kéo đi mất không, rồi lấy lại xe ra sao. Chính sự mơ hồ ấy mới là gốc rễ của nỗi ám ảnh, chứ không phải bản thân việc đậu xe.
Đọc hiểu tấm biển bên đường
Tin vui là một khi bạn nắm được vài nguyên tắc cơ bản, những tấm biển kia sẽ không còn đáng sợ nữa. Hãy tập thói quen đọc kỹ trước khi rời xe, đặc biệt chú ý mấy yếu tố sau:
- Màu sắc của biển: Thông thường biển nền xanh lá cho biết được phép đậu trong điều kiện nào đó, còn biển nền đỏ thường mang ý nghĩa cấm. Đây chỉ là quy ước chung, vẫn nên đọc kỹ chữ.
- Khung giờ và ngày: Nhiều biển ghi rõ chỉ được hoặc không được đậu vào những giờ nhất định, hoặc vào một số ngày trong tuần. Có khu vực cấm đậu giờ cao điểm để xe lưu thông.
- Mũi tên chỉ hướng: Tấm biển thường áp dụng cho đoạn đường theo chiều mũi tên chỉ tới, nên cùng một con phố có thể chỗ này được đậu mà chỉ cách vài mét đã bị cấm.
- Chữ viết tắt: Bạn sẽ gặp những từ quen thuộc dần như "No Parking", "No Stopping", "Permit Only", "Tow Away". Hai chữ cuối nghĩa là xe có thể bị kéo đi, cần hết sức cảnh giác.
Nếu một đoạn đường có nhiều biển treo chồng lên nhau, hãy đọc tất cả, vì chỉ cần một biển cấm là đủ để bạn bị phạt dù các biển khác cho phép.
Đồng hồ tính giờ và ứng dụng trả tiền
Tại nhiều khu trung tâm, đậu xe bên lề đường phải trả phí qua đồng hồ đỗ xe đặt trên vỉa hè. Trước đây người ta bỏ tiền xu, nhưng hiện nay phần lớn đã chuyển sang thẻ hoặc ứng dụng điện thoại. Mỗi thành phố thường có ứng dụng riêng cho phép bạn nhập biển số xe, chọn thời gian rồi thanh toán, thậm chí gia hạn từ xa khi sắp hết giờ mà bạn chưa quay lại kịp.
Lời khuyên thực tế là hãy ước lượng dư thời gian một chút. Người mới thường canh sát giờ rồi vội vã chạy ra, vừa mệt vừa dễ quá hạn. Trả thêm một khoảng nhỏ để yên tâm xử lý công việc vẫn rẻ hơn nhiều so với một tờ giấy phạt. Đừng quên ghi nhớ vị trí xe của mình; ở các bãi nhiều tầng hay khu phố giống nhau, việc quên mất xe đậu ở đâu là chuyện xảy ra thường xuyên hơn bạn nghĩ.
Bãi đậu trong nhà và bãi tự phục vụ
Khi không tìm được chỗ bên đường, các bãi đậu trong nhà hoặc bãi ngoài trời có thu phí là lựa chọn an toàn. Bạn lấy vé khi vào, trả tiền khi ra, hoặc trả trước tùy nơi. Phí ở khu trung tâm có thể khá cao, nhất là vào dịp có sự kiện, nhưng đổi lại bạn yên tâm không lo bị phạt hay bị kéo xe.
Một số mẹo giúp tiết kiệm và đỡ căng thẳng:
- Tìm bãi đậu ở rìa khu trung tâm rồi đi bộ hoặc dùng phương tiện công cộng vào trong, giá thường mềm hơn nhiều.
- Nhiều ứng dụng đặt chỗ đậu xe trước cho phép bạn so sánh giá các bãi gần điểm đến, đôi khi rẻ hơn giá trả tại quầy.
- Để ý chiều cao giới hạn ở bãi trong nhà nếu bạn lái xe gầm cao hoặc xe tải nhỏ.
- Chụp lại tấm vé hoặc vị trí cột, tầng nơi đậu để khỏi lạc khi quay về.
Những lỗi người mới hay mắc
Qua kinh nghiệm của nhiều người đi trước, có vài tình huống dở khóc dở cười lặp đi lặp lại. Hiểu trước để tránh sẽ đỡ tốn tiền oan:
- Đậu chắn trước miệng vòi cứu hỏa: Khu vực quanh trụ nước cứu hỏa luôn cấm đậu, dù không phải lúc nào cũng có vạch sơn rõ. Đây là lỗi bị phạt nặng và rất dễ bị kéo xe.
- Đậu vào chỗ dành cho người khuyết tật: Những ô có biểu tượng xe lăn chỉ dành cho xe có giấy phép đặc biệt. Đậu nhờ "vài phút" cũng có thể bị phạt rất nặng.
- Quên ngày dọn vệ sinh đường phố: Nhiều khu có lịch cấm đậu định kỳ để xe quét đường làm việc. Quên lịch này là nguyên nhân phổ biến khiến xe bị dán giấy phạt.
- Lấn vạch hoặc đậu quá gần góc ngã tư: Đậu đè lên vạch của ô bên cạnh hay sát mép giao lộ đều có thể bị xử lý.
- Để xe nhô ra lối vào nhà xe của người khác: Phần lề trước cửa garage nhà dân thường được sơn hoặc ghi chữ, không được chắn ngang.
Lỡ bị phạt hoặc bị kéo xe thì sao?
Dù cẩn thận đến đâu, sẽ có ngày bạn quay lại và thấy một tờ giấy phạt kẹp dưới cần gạt nước. Đừng hoảng. Hãy đọc kỹ thông tin trên giấy, ghi nhớ hạn nộp và làm theo hướng dẫn, thường là nộp qua mạng hoặc gửi thư. Nộp sớm vừa tránh phí phạt tăng thêm, vừa khép lại chuyện cho nhẹ lòng. Nếu bạn thấy mình bị phạt oan, đa số nơi đều có cơ chế khiếu nại; bạn có thể tìm hiểu cách kháng cáo theo quy định địa phương.
Trường hợp xe biến mất khỏi chỗ đậu, rất có thể nó đã bị kéo đi chứ chưa hẳn bị mất trộm. Hãy bình tĩnh gọi cho số điện thoại tương ứng được niêm yết, hoặc tra thông tin theo hướng dẫn của thành phố, để biết xe đang ở bãi giữ nào và thủ tục, chi phí lấy xe ra. Lấy lại càng sớm thì phí lưu giữ càng ít. Mỗi tiểu bang, mỗi thành phố có quy định khác nhau, nên tốt nhất là chủ động tìm hiểu trước cho khu vực mình sinh sống.
Tâm thế của người mới
Điều quan trọng nhất có lẽ không nằm ở kỹ thuật, mà ở tâm thế. Hãy cho mình quyền được lúng túng trong thời gian đầu. Không ai sinh ra đã biết đọc làu làu những tấm biển ấy, kể cả người Mỹ bản xứ cũng có lúc bị phạt. Bạn có thể đi cùng một người quen rành đường vài lần, quan sát cách họ chọn chỗ, đọc biển và trả phí. Mỗi lần như vậy, sự tự tin lại nhích lên một chút.
Hãy tập thói quen ra ngoài giờ cao điểm khi mới làm quen với việc lái và đậu xe. Đường vắng hơn, ít áp lực còi xe phía sau, bạn có thời gian quan sát kỹ. Dần dần, bạn sẽ nhận ra mỗi khu vực có nhịp riêng và tự rút ra được những chỗ đậu quen thuộc, an toàn cho mình.
Lời kết
Đậu xe ở thành phố lớn của Mỹ đúng là một nỗi ám ảnh, nhưng nó cũng giống như mọi thử thách khác của hành trình hòa nhập: đáng sợ khi còn lạ, nhẹ tênh khi đã quen. Từ chỗ vã mồ hôi mỗi lần nhìn thấy tấm biển chi chít chữ, rồi sẽ đến ngày bạn liếc một cái là biết chỗ này đậu được hay không, còn bao nhiêu phút trong đồng hồ. Hãy kiên nhẫn với chính mình, học từ từ và đừng ngại hỏi những người đi trước. Mỗi vòng xe quanh khu phố hôm nay, dù mệt, đều là một bước để ngày mai bạn lái xe ra phố với tâm thế thật thảnh thơi, như một người đã thực sự thuộc về nơi này.