Tháng Năm vừa qua, trong lúc xếp hàng tính tiền ở chợ, tôi để ý thấy quầy hoa tươi gần lối ra bỗng dưng đông nghẹt. Người ta ôm những bó hoa cẩm chướng, hoa hồng, kèm theo tấm thiệp in dòng chữ "Happy Mother's Day". Một chị người Việt đứng cạnh tôi cầm điện thoại, vừa chọn hoa vừa nói với con: "Mua cho bà ngoại một bó, rồi mình gọi video về Việt Nam." Khoảnh khắc nhỏ ấy khiến tôi nhận ra: nhiều gia đình Việt mình ở Mỹ đã âm thầm đón Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha theo một cách rất riêng, vừa giữ nếp nhà, vừa hòa cùng nhịp sống nơi đây.

Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha là gì trong văn hóa Mỹ?

Với nhiều người mới sang, hai ngày lễ này ban đầu khá lạ. Ở Việt Nam, lòng hiếu thảo thường được thể hiện quanh năm, trong từng bữa cơm, từng dịp Tết, ngày giỗ, chứ ít khi gói gọn vào một ngày cố định. Còn ở Mỹ, Ngày Của Mẹ thường rơi vào một Chủ Nhật của tháng Năm, và Ngày Của Cha vào một Chủ Nhật tháng Sáu. Đây là dịp con cái, dù lớn hay nhỏ, dành sự quan tâm đặc biệt cho cha mẹ.

Điều dễ thương là không khí của hai ngày này lan tỏa khắp nơi: trường học cho các bé làm thiệp, làm quà tay; nhà hàng kín chỗ đặt bàn; cửa hàng treo biển khuyến mãi hoa, nước hoa, đồ điện tử. Bạn không cần phải làm gì quá to tát, chỉ cần để ý một chút là sẽ thấy cả xã hội đang nhắc mình: hãy nhớ tới đấng sinh thành.

Gia đình Việt mình thường đón hai ngày này ra sao?

Qua những gì tôi chứng kiến và trải nghiệm, các gia đình Việt ở Mỹ đón Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha rất linh hoạt, mỗi nhà một kiểu nhưng đều ấm áp:

  • Bữa cơm sum họp tại nhà. Thay vì ra nhà hàng đông đúc, nhiều nhà chọn nấu một bữa thật tươm tất: nồi bún bò mẹ thích, món sườn nướng ba mê, rồi cả nhà quây quần. Với người Việt, mâm cơm vẫn là cách bày tỏ tình cảm thấm thía nhất.
  • Đi ăn ngoài. Các bạn trẻ đi làm bận rộn thường đặt bàn ở nhà hàng để mời cha mẹ, coi như một dịp để cha mẹ được nghỉ ngơi, không phải vào bếp.
  • Tặng hoa và quà nhỏ. Một bó hoa, một hộp bánh, một chiếc áo ấm, hay đơn giản là tấm thiệp viết tay của các cháu. Quà không cần đắt, cái chính là tấm lòng.
  • Gọi video về Việt Nam. Đây là phần khiến tôi xúc động nhất. Rất nhiều người con xa xứ dùng đúng dịp này để gọi về cho mẹ, cho cha vẫn còn ở quê nhà, hỏi han sức khỏe, khoe các cháu, gửi một chút tiền hoặc quà về.

Khi ông bà, cha mẹ là người mới định cư

Có một nhóm đặc biệt mà tôi muốn nhắc tới: những ông bà, cha mẹ vừa được con cái bảo lãnh sang Mỹ. Với họ, Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha lần đầu trên đất khách đôi khi mang cảm giác bồi hồi, thậm chí hơi lạc lõng. Cuộc sống mới chưa quen, tiếng Anh chưa rành, bạn bè cũ ở xa nửa vòng trái đất.

Nếu nhà bạn có ông bà mới sang, đây chính là dịp vàng để các cháu thể hiện tình cảm và giúp ông bà thấy mình được trân trọng. Một vài gợi ý nhẹ nhàng:

  • Để các cháu nhỏ tự tay làm thiệp tặng ông bà, dù chữ còn nguệch ngoạc cũng vô cùng quý.
  • Đưa ông bà đi dạo công viên, đi chùa hoặc nhà thờ gần nhà, nơi có cộng đồng người Việt để ông bà bớt nhớ quê.
  • Nấu đúng món quê hương ông bà thích, vừa ngon miệng vừa gợi nhớ kỷ niệm.
  • Chụp một tấm hình gia đình ba thế hệ, in ra treo trong nhà, để ông bà thấy mình thật sự thuộc về nơi này.

Dạy con hiểu ý nghĩa, không chỉ là hình thức

Trẻ con sinh ra hoặc lớn lên ở Mỹ thường đón hai ngày lễ này rất tự nhiên qua các hoạt động ở trường. Tuy nhiên, là cha mẹ Việt, chúng ta có thể thêm chiều sâu cho con: giải thích vì sao người Việt coi trọng chữ hiếu, kể cho con nghe về ông bà ở quê, về tuổi thơ vất vả của ba mẹ.

Tôi thấy nhiều gia đình khéo léo lồng ghép: ngày lễ kiểu Mỹ là dịp để con bày tỏ, còn câu chuyện đằng sau lại đậm chất Việt. Nhờ vậy, con vừa hòa nhập với bạn bè cùng trang lứa, vừa không quên gốc gác. Đó chẳng phải là điều chúng ta mong mỏi nhất khi nuôi con nơi xứ người hay sao?

Vài lưu ý thực tế để ngày lễ trọn vẹn

Để hai ngày này diễn ra suôn sẻ, có mấy điều nhỏ nhưng hữu ích mà người mới sang nên biết:

  • Đặt bàn nhà hàng sớm. Đây là một trong những dịp đông khách nhất năm, nhất là các nhà hàng được ưa chuộng. Gọi đặt trước vài ngày sẽ tránh cảnh phải chờ lâu hoặc kín chỗ.
  • Đặt hoa trước nếu muốn loại đẹp. Sát ngày, hoa thường hết nhanh và giá nhỉnh hơn.
  • Để ý lịch nghỉ và lịch làm. Hai ngày lễ này không phải ngày nghỉ chính thức, nhiều người vẫn đi làm. Nếu muốn tụ họp, nên hỏi ý mọi người trong nhà từ trước để sắp xếp.
  • Đừng quá áp lực chuyện vật chất. Văn hóa Mỹ không đòi hỏi quà cáp linh đình. Một bữa cơm, một cuộc gọi, một cái ôm đôi khi còn ý nghĩa hơn nhiều.

Giữ nếp nhà giữa lòng nước Mỹ

Điều tôi quý nhất ở cộng đồng mình là dù sống ở đâu, người Việt vẫn tìm được cách dung hòa giữa cái mới và cái cũ. Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha vốn là lễ của người Mỹ, nhưng khi đi qua mái nhà Việt, nó được khoác thêm tấm áo của mâm cơm quê, của câu hỏi thăm bằng tiếng mẹ đẻ, của những cuộc gọi xuyên đại dương.

Không có công thức nào đúng cho tất cả. Nhà thì ra nhà hàng sang trọng, nhà thì gói gọn trong bữa cơm giản dị, nhà lại chỉ kịp một cuộc điện thoại vội vàng giữa ca làm. Tất cả đều đáng quý, miễn là xuất phát từ tấm lòng. Bởi với cha mẹ, điều họ mong nhất chưa bao giờ là món quà đắt tiền, mà là thấy con cái bình an, hạnh phúc và vẫn nhớ tới mình.

Lời kết

Đón Ngày Của Mẹ, Ngày Của Cha kiểu Mỹ, với gia đình Việt, không phải là chuyện bắt chước cho giống người ta. Đó là cơ hội để chúng ta thêm một dịp nữa trong năm dừng lại, nhìn về đấng sinh thành và nói lời yêu thương mà người Việt mình vốn hay ngại ngùng giấu trong lòng. Năm nay, nếu bạn còn đắn đo chưa biết làm gì, hãy bắt đầu từ điều giản dị nhất: một cuộc gọi, một bó hoa, hay đơn giản là ngồi xuống ăn cùng cha mẹ một bữa cơm. Bởi ở nơi xa quê này, được quây quần bên nhau đã là một món quà.