Những ngày đầu mới đặt chân tới Mỹ, có rất nhiều thứ phải lo cùng một lúc: chỗ ở, số an sinh xã hội, điện thoại, đi lại. Nhưng nếu hỏi những người đi trước, gần như ai cũng nói cùng một câu: mở tài khoản ngân hàng càng sớm càng tốt. Bởi ở Mỹ, hầu như mọi giao dịch đều xoay quanh tài khoản ngân hàng, từ nhận lương, trả tiền nhà, cho tới thanh toán hóa đơn điện nước. Cầm tiền mặt đi đâu cũng được, nhưng cuộc sống sẽ vất vả hơn nhiều. Bài viết này được viết cho người mới, giải thích từng bước một cách dễ hiểu, để bạn bớt bỡ ngỡ khi bước vào quầy giao dịch lần đầu.
Vì sao nên mở tài khoản ngân hàng sớm
Ở Mỹ, việc mang theo nhiều tiền mặt vừa bất tiện vừa không an toàn. Khi đi thuê nhà, ký hợp đồng điện thoại, hay xin việc, người ta thường hỏi bạn có tài khoản ngân hàng để chuyển khoản hay không. Công ty trả lương qua hình thức gửi thẳng vào tài khoản (direct deposit) là chuyện rất phổ biến, và nhiều nơi gần như không còn phát chi phiếu giấy nữa.
Quan trọng hơn, việc có tài khoản và duy trì giao dịch đều đặn còn là bước đầu để bạn xây dựng lịch sử tài chính tại Mỹ. Về lâu dài, điều này liên quan tới khả năng mở thẻ tín dụng, thuê nhà thuận lợi hơn, hay sau này vay mua xe, mua nhà. Càng bắt đầu sớm, nền tảng tài chính của bạn càng vững.
Phân biệt tài khoản checking và savings
Khi tới ngân hàng, bạn sẽ nghe nhắc tới hai loại tài khoản cơ bản nhất, và hiểu rõ chúng giúp bạn chọn đúng:
- Tài khoản thanh toán (checking account): dùng cho chi tiêu hằng ngày. Đây là nơi nhận lương, rút tiền, quẹt thẻ debit, trả hóa đơn. Tiền ra vào liên tục.
- Tài khoản tiết kiệm (savings account): dùng để dành tiền, thường có lãi suất nhưng giới hạn số lần rút trong tháng. Phù hợp cho khoản dự phòng hoặc tiền chưa dùng tới.
Phần lớn người mới sẽ mở cả hai cùng lúc, vì nhiều ngân hàng cho phép liên kết hai tài khoản và chuyển tiền qua lại dễ dàng. Bạn có thể giữ tiền sinh hoạt ở checking và để dành phần còn lại ở savings.
Giấy tờ thường cần chuẩn bị
Đây là phần khiến nhiều người mới lo lắng nhất, nhưng thực ra không quá phức tạp. Mỗi ngân hàng có yêu cầu hơi khác nhau, và quy định có thể thay đổi tùy thời điểm cũng như tùy tiểu bang, nên danh sách dưới đây chỉ mang tính tham khảo chung. Bạn nên gọi điện hoặc xem trang web chính thức của ngân hàng trước khi đến để chắc chắn.
- Giấy tờ tùy thân có ảnh: phổ biến nhất là hộ chiếu. Nếu đã có bằng lái hoặc thẻ ID của tiểu bang thì càng tốt.
- Giấy tờ chứng minh tình trạng cư trú hoặc visa: tùy diện của bạn, có thể là thị thực, thẻ thường trú, hoặc các giấy tờ liên quan khác.
- Số an sinh xã hội (SSN) hoặc mã số thuế cá nhân (ITIN): nhiều ngân hàng yêu cầu, nhưng cũng có nơi chấp nhận mở tài khoản khi bạn chưa có SSN, tùy chính sách của từng ngân hàng.
- Bằng chứng về địa chỉ tại Mỹ: thường là hóa đơn điện nước, hợp đồng thuê nhà, hoặc thư từ chính thức gửi về địa chỉ của bạn.
- Một khoản tiền để gửi vào ban đầu: một số ngân hàng yêu cầu mức tối thiểu khi mở tài khoản, nhưng con số này khác nhau giữa các nơi và có thể thay đổi.
Nếu bạn chưa có đủ giấy tờ, đừng vội nản. Hãy hỏi trực tiếp nhân viên ngân hàng xem trường hợp của bạn có giải pháp nào không, vì nhiều ngân hàng có chính sách linh hoạt cho người mới nhập cư.
Các bước mở tài khoản trên thực tế
Quy trình thường khá nhanh gọn, đa số có thể hoàn tất trong một buổi. Bạn có thể hình dung như sau:
- Chọn ngân hàng: cân nhắc giữa ngân hàng lớn có chi nhánh khắp nơi và ngân hàng địa phương hoặc credit union nhỏ hơn. Mỗi loại có ưu nhược điểm riêng về phí, dịch vụ và sự thuận tiện.
- Đặt lịch hoặc tới chi nhánh: nhiều ngân hàng cho mở tài khoản trực tuyến, nhưng với người mới, tới tận nơi gặp nhân viên thường dễ hơn vì có thể hỏi trực tiếp.
- Điền thông tin và nộp giấy tờ: nhân viên sẽ hướng dẫn bạn từng mục. Nếu tiếng Anh chưa vững, bạn có thể hỏi xem chi nhánh có nhân viên nói tiếng Việt hay không, ở những vùng đông người Việt điều này khá phổ biến.
- Gửi tiền vào tài khoản: hoàn tất khoản gửi ban đầu nếu được yêu cầu.
- Nhận thẻ và thông tin đăng nhập: thẻ debit thường được gửi qua bưu điện về địa chỉ của bạn sau ít ngày, còn tài khoản ngân hàng trực tuyến thì có thể dùng gần như ngay.
Lưu ý về phí và những điều dễ bỏ sót
Một trong những điều khiến người mới bất ngờ nhất là các loại phí. Ở Mỹ, một số tài khoản có thể bị tính phí duy trì hằng tháng, phí rút tiền ở máy ATM ngoài hệ thống, hay phí khi số dư xuống dưới một mức nhất định. Các khoản phí này khác nhau giữa từng ngân hàng và có thể thay đổi theo thời gian, nên bạn hãy hỏi rõ và đọc kỹ bảng phí trước khi ký.
Tin tốt là nhiều ngân hàng có chương trình miễn phí duy trì nếu bạn đáp ứng một số điều kiện, ví dụ như có lương chuyển vào đều đặn hoặc giữ số dư tối thiểu. Hãy hỏi nhân viên xem có gói nào phù hợp với hoàn cảnh của bạn không. Đừng ngại đặt câu hỏi, vì đây là tiền của bạn và bạn có quyền hiểu rõ mình đang trả cho điều gì.
Ngoài ra, hãy giữ cẩn thận thông tin đăng nhập, mã PIN và số tài khoản. Ngân hàng chính thống sẽ không bao giờ gọi điện hỏi mật khẩu hay yêu cầu bạn chuyển tiền gấp. Nếu nhận được những cuộc gọi hay tin nhắn lạ kiểu đó, rất có thể là lừa đảo.
Cảnh giác với những lời hứa hẹn
Trong cộng đồng, đôi khi bạn sẽ nghe về các dịch vụ nhận làm giấy tờ trọn gói hoặc cam kết mở tài khoản chắc chắn được dù bạn thiếu giấy tờ. Hãy thận trọng với bất kỳ ai hứa hẹn kết quả chắc chắn, bởi việc xét duyệt còn phụ thuộc vào chính sách ngân hàng và tình trạng giấy tờ thực tế của bạn, không ai có thể bảo đảm tuyệt đối.
Với những vấn đề liên quan tới tình trạng cư trú, visa hay thuế phức tạp, tốt nhất bạn nên tham khảo nguồn chính thống như trang web của ngân hàng, các trang chính phủ tiểu bang, hoặc hỏi ý kiến luật sư di trú khi cần. Thông tin trên mạng và lời truyền miệng có thể đã cũ hoặc không đúng với trường hợp riêng của bạn.
Lời kết
Mở tài khoản ngân hàng là một trong những bước đầu tiên giúp bạn ổn định cuộc sống ở Mỹ, và thật ra nó không đáng sợ như nhiều người tưởng. Chỉ cần chuẩn bị giấy tờ chu đáo, chọn ngân hàng phù hợp và mạnh dạn hỏi khi chưa rõ, bạn sẽ hoàn tất nhanh hơn mình nghĩ. Hãy nhớ rằng mọi quy định, mức phí hay yêu cầu giấy tờ đều có thể thay đổi tùy thời điểm và tùy nơi, nên việc kiểm chứng ở nguồn chính thức trước khi đi luôn là điều nên làm. Chúc bạn có một khởi đầu suôn sẻ và từng bước xây dựng cuộc sống vững vàng trên đất Mỹ.