Với người Việt xa quê, "về ăn Tết" là hai chữ thiêng liêng nhất trong năm — và cũng là chuyến đi tốn kém, đông đúc, nhiều cung bậc cảm xúc nhất. Vé máy bay đắt gấp rưỡi, sân bay Tân Sơn Nhất chật như nêm, lịch thăm viếng dày đặc hai bên nội ngoại... nhưng đổi lại là khoảnh khắc không gì mua được: giao thừa bên ba mẹ, mùi nhang trầm sáng mùng Một, tiếng cười giòn của đại gia đình quanh nồi bánh chưng. Về ăn Tết "cho đáng" là cả một nghệ thuật lên kế hoạch — từ chuyện đặt vé sớm nửa năm đến chuyện chuẩn bị bao lì xì sao cho khéo. Bài này gom kinh nghiệm của những người đã về Tết nhiều lần, giúp chuyến hồi hương quan trọng nhất năm của bạn trọn vẹn từ đầu đến cuối.
Chọn ngày về, ngày đi — quyết định "được thua" cả chuyến
- Về trước ông Táo (23 tháng Chạp): lý tưởng nhất — vé rẻ hơn đỉnh, kịp cùng nhà dọn dẹp, đi chợ Tết, gói bánh; và quan trọng: được hưởng cái không khí chờ Tết — nhiều người nói phần "chờ" này mới là phần ngon nhất của Tết.
- Quay lại Mỹ sau mùng 10, tốt nhất sau rằm tháng Giêng: né đỉnh giá chiều về, kịp dự các tiệc khai xuân, họp mặt đầu năm. Đặt vé chiều về vào ngày thường, tránh cuối tuần.
- Tổng thời gian đẹp: 3–4 tuần nếu xin nghỉ được — jet lag mất vài ngày đầu (xem bài chống lệch múi giờ của chuyên mục), tuần cuối để "trả nợ" các cuộc hẹn phát sinh. Về 10 ngày dịp Tết là... chạy show mệt hơn đi làm.
- Vé: chốt trước 5–6 tháng (khoảng tháng 7–9 dương lịch), so cả phương án đại lý người Việt — mùa Tết họ hay có quota chỗ tốt. Chi tiết xem loạt bài săn vé của chuyên mục này.
Chuẩn bị từ bên Mỹ — danh sách "đặc thù Tết"
- Quà Tết: ngoài bộ quà kinh điển (thuốc bổ, bánh kẹo, mỹ phẩm), Tết cần thêm quà "biếu được": hộp chocolate/hạt sang trọng cho sếp cũ, thông gia; rượu trong định mức miễn thuế cho các bác trai. Chia sẵn từng túi ghi tên ở Mỹ — sang nơi khỏi cuống.
- Tiền lì xì: đổi sẵn một ít tiền Việt mệnh giá đẹp từ tiệm vàng ngay khi về tới (nhờ người nhà đổi trước càng tốt — cận Tết tiền mới khan hiếm). Mang theo ít tờ 2 đô la Mỹ làm lì xì "lộc lạ" cho các cháu — món này bên nhà rất chuộng.
- Trang phục: một bộ tươm tất chụp hình gia đình + áo dài (may sẵn ở Mỹ hoặc về may nhanh trong tuần đầu — tiệm may Tết rất đông, đặt sớm). Mùa Tết miền Bắc lạnh, miền Nam nóng — soạn đồ theo miền.
- Sức khỏe: khám răng, lấy đủ thuốc theo toa dư 2 tuần, mua bảo hiểm du lịch — phòng khám ngày Tết ở Việt Nam nghỉ nhiều, có bệnh nền càng phải chuẩn bị kỹ.
Nhập cuộc Tết — lịch trình "chuẩn cổ truyền" cho người về
- Tuần trước Tết: đi chợ hoa (Bến Bình Đông ghe hoa Sài Gòn, chợ hoa Quảng Bá Hà Nội, chợ quê ngày giáp Tết), sắm đồ cúng cùng má, tảo mộ ông bà — nghi thức quan trọng bậc nhất với người ở xa về, đừng để lỡ.
- 28–29 Tết: gói bánh chưng bánh tét nếu nhà còn giữ lệ — kéo tụi nhỏ sinh ở Mỹ vào ngồi canh nồi bánh; đây chính là "lớp học tiếng Việt và văn hóa" sống động nhất đời chúng.
- 30 Tết: cơm tất niên, dọn bàn thờ, đêm giao thừa cúng trời đất — khoảnh khắc nhiều người xa quê 20 năm vẫn khóc. Sau giao thừa đi hái lộc, lễ chùa đầu năm.
- Mùng 1–3: "mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy" — sắp lịch thăm nội ngoại cân bằng (vợ chồng nên thống nhất trước để khỏi giận nhau ngày Tết); mang sổ ghi chú danh sách nhà cần thăm kẻo sót.
- Mùng 4 trở đi: phần "thưởng" của chuyến đi — du xuân, họp lớp, ăn hàng, hoặc tranh thủ đi Đà Lạt, Vũng Tàu, Hạ Long ngắn ngày khi giá tour sau Tết dịu lại.
Những "cú sốc ngược" cần biết trước
- Mùng 1–3 phố xá... vắng và đóng cửa: quán ăn, tiệm cà phê nghỉ Tết nhiều — đừng sốc khi Sài Gòn bỗng yên ắng lạ thường. Muốn ăn hàng, tranh thủ trước 29 Tết; mùng thì ăn cỗ nhà là chính (và đó mới đúng vị Tết).
- Giá dịch vụ tăng dịp Tết: taxi/xe công nghệ khó gọi và có phụ phí đêm giao thừa – mùng; tiệm tóc, spa, rửa xe tăng giá công khai. Chuyện bình thường của mùa Tết — tính trước vào ngân sách.
- Lịch "chạy show" quá tải: ai cũng muốn gặp bạn — nhưng sức người có hạn sau chuyến bay 20 tiếng. Kinh nghiệm: ưu tiên gia đình tuần đầu, bạn bè xếp sau mùng, và dũng cảm từ chối bớt độ nhậu — "để dành lần sau" là câu thần chú hợp lệ.
- Câu hỏi "bao giờ về hẳn / lương bên đó bao nhiêu": đặc sản mọi cuộc gặp — chuẩn bị sẵn câu trả lời vui vẻ, đừng để mấy câu tò mò vô tư làm mất vui ngày xuân.
- Trẻ sinh ở Mỹ "ngợp" với Tết: tiếng pháo hoa, người lạ ôm hôn, món ăn mới — cho con thời gian, giao "nhiệm vụ" vui (chúc Tết nhận lì xì bằng tiếng Việt, phụ bày mâm ngũ quả) để bé nhập cuộc tự nhiên.
Mẹo tiền bạc và an toàn mùa Tết
- Ngân sách thực tế của nhiều gia đình về Tết: ngoài vé máy bay, dự trù khoản lì xì + biếu xén + ăn uống đãi đằng — thường không nhỏ; định trước con số tổng và... chấp nhận vui vẻ, đó là "phí đoàn tụ" đáng giá.
- Không đeo nhiều nữ trang ra đường ngày cận Tết; tiền chia nhiều chỗ; cảnh giác móc túi ở chợ hoa, chợ Tết đông đúc.
- Đổi tiền ở tiệm vàng uy tín người nhà quen; từ chối "dịch vụ đổi tiền mới" trôi nổi phí cắt cổ trên mạng.
- Về quê xa bằng xe đò/xe dịch vụ dịp Tết: đặt vé xe sớm như đặt vé máy bay — 27–29 Tết cháy vé là thường.
Để chuyến về Tết "đáng" đến giọt cuối cùng
- Quay video, chụp ảnh người nhiều hơn cảnh: bàn tay má gói bánh, dáng ba tưới mai — những thước phim này vô giá khi bạn quay lại Mỹ.
- Ăn có chiến lược: món Tết nhà nấu là ưu tiên số một (bánh chưng nóng, thịt kho hột vịt, canh khổ qua, củ kiệu) — hàng quán để sau mùng.
- Dành ít nhất một buổi không lịch trình ngồi không với ba mẹ — uống trà, nghe kể chuyện họ hàng. Nhiều người về Tết chạy show kín tuần rồi tiếc nhất chính là thiếu buổi này.
- Trước khi bay lại Mỹ: hẹn luôn "mục tiêu lần sau" với gia đình (cưới em út? mừng thọ ông bà?) — có cột mốc chờ, cuộc chia tay ở sân bay bớt nặng lòng hơn nhiều.
Kết
Về Việt Nam ăn Tết chưa bao giờ là chuyến đi "rẻ" — tính bằng tiền vé, ngày phép lẫn nước mắt ở sảnh sân bay — nhưng hỏi bất kỳ ai từng về, câu trả lời đều giống nhau: đáng, từng đồng từng phút. Bí quyết chỉ là chuẩn bị sớm và đặt đúng thứ tự ưu tiên: vé chốt từ mùa hè, quà soạn từ bên Mỹ, lịch Tết xếp gia đình lên đầu, và chừa chỗ cho những khoảnh khắc không kế hoạch — vì Tết quê nhà vốn không cần kịch bản để đẹp. Chúc bạn năm nay đón giao thừa đúng nơi mình thuộc về, phong bao đỏ trao tận tay, và mang theo đủ "vốn" yêu thương để ấm lòng đến tận Tết sau!