Nếu bạn vừa đặt chân đến Mỹ và hỏi bất kỳ người Việt nào rằng "Muốn ăn một tô phở đúng vị, mua bó rau muống tươi, hay nghe người ta nói tiếng Việt ngoài đường thì đi đâu?", khả năng rất cao bạn sẽ nhận được cùng một câu trả lời: Little Saigon ở California. Với nhiều người, đặt chân tới khu phố này lần đầu giống như một cú chạm tay vào quê hương ngay giữa nước Mỹ. Vậy điều gì đã khiến một vùng đất nhỏ ở miền Nam California trở thành "thủ phủ" của người Việt, nơi mà gần như bất cứ ai mới sang cũng nghe nhắc đến?
Một cái nôi hình thành từ những ngày đầu tị nạn
Câu chuyện của Little Saigon bắt đầu từ làn sóng người Việt rời quê hương sau biến cố lịch sử. Khi những gia đình đầu tiên được đưa đến các trại tạm cư ở miền Nam California, họ ở lại, bám trụ và dần dần kéo người thân, bạn bè cùng về quây quần một chỗ. Khí hậu ấm áp gần giống Việt Nam, đất đai khi đó còn rộng và giá thuê mặt bằng dễ thở là những lý do rất thực tế khiến nhiều người chọn định cư tại khu vực quanh thành phố Westminster và Garden Grove thuộc quận Cam (Orange County).
Người Việt mình vốn có thói quen sống gần nhau. Một người mở tiệm tạp hóa, người kế bên mở quán ăn, rồi tiệm vàng, tiệm thuốc bắc, văn phòng dịch vụ giấy tờ... cứ thế mọc lên san sát. Chỉ trong một thời gian, cả một khu phố mang hơi thở Việt đã thành hình. Cái tên Little Saigon ra đời như một cách để cộng đồng giữ lại ký ức về Sài Gòn xưa, và cũng để khẳng định rằng họ đã có một chỗ đứng trên đất khách.
Nơi cộng đồng người Việt đông và gắn kết bậc nhất
Điều khiến Little Saigon được gọi là thủ phủ không chỉ nằm ở số lượng người Việt sinh sống, mà ở mật độ và sự gắn kết. Đi dọc các con đường lớn như Bolsa, bạn sẽ thấy bảng hiệu tiếng Việt nhiều hơn cả tiếng Anh. Có những góc phố mà bạn hoàn toàn có thể sống, mua sắm, khám bệnh, làm giấy tờ và ăn uống cả ngày mà gần như không cần nói một câu tiếng Anh nào.
Với người mới sang, điều này có ý nghĩa cực kỳ lớn. Rào cản ngôn ngữ vốn là nỗi sợ lớn nhất của những ngày đầu, thì ở đây nó được hóa giải gần như tức thì. Bạn có thể đến phòng mạch của một bác sĩ người Việt và trình bày bệnh tình bằng đúng từ ngữ mình quen dùng. Bạn có thể nhờ một văn phòng dịch vụ người Việt hướng dẫn những thủ tục ban đầu. Cảm giác "có người hiểu mình" ấy giúp rất nhiều gia đình vượt qua giai đoạn chông chênh nhất.
Thiên đường ẩm thực và hàng hóa quê nhà
Không ngoa khi nói Little Saigon là nơi giữ vị quê hương trọn vẹn nhất ở Mỹ. Từ phở, bún bò, hủ tiếu, bánh mì, bánh cuốn cho đến chè, bánh xèo hay những món ăn vặt tuổi thơ, gần như món gì bạn nhớ đều tìm được ở đây. Nhiều quán do chính những người gắn bó với nghề bếp từ Việt Nam mở ra, nên hương vị rất gần với những gì bạn từng ăn ở nhà.
Bên cạnh ẩm thực là các chợ và siêu thị Việt rộng lớn. Đây là điều mà người Việt ở nhiều bang khác phải ao ước. Tại các siêu thị này, bạn dễ dàng tìm thấy:
- Rau thơm, rau muống, rau đay, các loại rau gia vị đặc trưng khó kiếm ở chợ Mỹ.
- Cá tươi, tôm, các loại hải sản và thịt được pha lóc theo kiểu Việt.
- Gia vị, nước mắm, mắm tôm, các loại bột làm bánh quen thuộc.
- Trái cây nhiệt đới như sầu riêng, mãng cầu, nhãn, vải tùy mùa.
Với một người vừa rời xa căn bếp của mẹ, được tự tay nấu lại bữa cơm gia đình đúng vị là một niềm an ủi tinh thần khó diễn tả thành lời.
Trung tâm dịch vụ, nghề nghiệp và làm ăn
Little Saigon không chỉ là nơi để ăn và mua sắm, mà còn là một trung tâm kinh tế sôi động của người Việt. Ở đây tập trung rất nhiều ngành nghề mà cộng đồng mình quen làm và làm giỏi, từ tiệm nail, tiệm tóc, tiệm sửa xe, cho đến các văn phòng địa ốc, bảo hiểm, kế toán và dịch vụ pháp lý.
Với người mới sang đang loay hoay tìm việc, đây thường là điểm khởi đầu dễ chịu. Nhiều người bắt đầu bằng một công việc trong cộng đồng, vừa làm vừa học tiếng, tích lũy kinh nghiệm rồi mới bước ra môi trường rộng lớn hơn. Cũng có không ít người chọn ở lại, mở tiệm riêng và xây dựng cơ nghiệp ngay trong lòng khu phố. Mạng lưới quen biết dày đặc ở Little Saigon giúp việc tìm việc, tìm thợ, tìm bạn hàng trở nên nhanh hơn nhiều so với nơi khác.
Tuy vậy, nếu bạn dự định mở tiệm hay kinh doanh, hãy nhớ rằng các quy định về giấy phép, thuế và lao động thường khác nhau tùy tiểu bang và thành phố. Đừng chỉ nghe truyền miệng mà nên tìm hiểu kỹ quy định địa phương hoặc nhờ một văn phòng dịch vụ uy tín tư vấn trước khi bắt tay vào làm.
Nơi giữ gìn văn hóa và tinh thần Việt
Một thủ phủ thực sự không chỉ đông người, mà còn phải có đời sống tinh thần. Little Saigon làm rất tốt điều này. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, cả khu phố như sống dậy với hội chợ, múa lân, áo dài, hoa mai hoa đào và những gian hàng nhộn nhịp. Trẻ em sinh ra ở Mỹ vẫn được dẫn đi xem hội chợ Tết, được lì xì, được nghe ông bà kể chuyện quê.
Bên cạnh đó là các ngôi chùa, nhà thờ của người Việt, các lớp dạy tiếng Việt cho con em, các hội đoàn đồng hương và những chương trình ca nhạc, văn nghệ. Tất cả tạo nên một sợi dây bền chặt giúp thế hệ sau không quên gốc gác. Với nhiều bậc cha mẹ, việc sống gần một cộng đồng như vậy là cách thiết thực nhất để con cái lớn lên vẫn nói được tiếng Việt và hiểu được mình là ai.
Có nên chọn Little Saigon làm nơi an cư?
Câu trả lời tùy thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Little Saigon có những lợi thế rất rõ cho người mới sang: dễ hòa nhập, dễ tìm việc trong cộng đồng, gần gũi văn hóa và có chỗ dựa tinh thần. Nhưng cũng nên cân nhắc vài điều thực tế:
- Chi phí sinh hoạt ở khu vực này, đặc biệt là tiền thuê nhà, thường không hề rẻ và có xu hướng tăng theo thời gian.
- Cơ hội việc làm trong một số ngành chuyên môn có thể nhiều hơn ở các thành phố hay tiểu bang khác.
- Sự thoải mái trong vùng an toàn đôi khi khiến một số người ngại học tiếng Anh và ngại bước ra môi trường rộng hơn.
Lời khuyên chân thành là: hãy xem Little Saigon như một bệ đỡ tuyệt vời cho những bước đầu, chứ không nhất thiết là điểm dừng chân cuối cùng. Nhiều gia đình sống ở đây vài năm để ổn định, rồi tùy theo công việc và mong muốn mà quyết định ở lại hay chuyển đi nơi khác.
Lời kết
Little Saigon trở thành thủ phủ người Việt tại Mỹ không phải nhờ một sự sắp đặt nào, mà nhờ chính bàn tay, mồ hôi và tấm lòng hướng về quê hương của bao thế hệ người Việt. Đó là nơi một tô phở nóng, một câu chào bằng tiếng mẹ đẻ hay một góc chợ quen có thể khiến người xa xứ thấy mình không hề lạc lõng. Dù sau này bạn chọn an cư ở đâu trên đất Mỹ, thì Little Saigon vẫn luôn ở đó, như một điểm tựa và một lời nhắc nhẹ nhàng rằng dù đi xa đến mấy, người Việt mình vẫn luôn có một mái nhà chung.