Tháng đầu tiên nhận hóa đơn tiền điện ở Mỹ, không ít gia đình Việt mình giật mình. Con số nhiều khi cao gấp đôi, gấp ba so với những gì mình tưởng tượng hồi còn ở quê nhà. Mùa hè bật máy lạnh cho con ngủ ngon, mùa đông mở sưởi cho cả nhà ấm, rồi cuối tháng cầm tờ bill trên tay mà thở dài. Tin vui là tiền điện nước ở Mỹ hoàn toàn có thể kéo xuống đáng kể, chỉ cần mình hiểu cách vận hành và thay đổi vài thói quen nho nhỏ. Dưới đây là 10 mẹo mình đúc kết từ chính những năm tháng loay hoay với hóa đơn, hy vọng giúp gia đình bạn nhẹ gánh hơn mỗi tháng.
1. Hiểu rõ hóa đơn và cách tính giá điện
Trước khi tiết kiệm, bạn cần biết tiền của mình đi đâu. Nhiều công ty điện ở Mỹ tính giá theo bậc thang hoặc theo khung giờ trong ngày, gọi là peak hours (giờ cao điểm) và off-peak hours (giờ thấp điểm). Giờ cao điểm thường rơi vào buổi chiều tối khi cả khu phố cùng dùng điện, giá lúc này đắt hơn hẳn. Nếu nhà bạn áp dụng kiểu tính này, hãy dời việc giặt đồ, rửa chén bằng máy, sấy quần áo sang buổi khuya hoặc sáng sớm. Bạn nên gọi cho công ty điện hoặc xem trên tài khoản online để biết mình đang trả theo kiểu nào, vì điều này tùy tiểu bang và tùy nhà cung cấp.
2. Làm chủ chiếc máy điều hòa và lò sưởi
Ở phần lớn các vùng tại Mỹ, hệ thống sưởi và làm mát (HVAC) mới là thủ phạm ngốn điện nhiều nhất, chứ không phải đèn hay tivi. Vài điều chỉnh đơn giản có thể tiết kiệm rất nhiều:
- Mùa hè đặt máy lạnh cao thêm vài độ, mùa đông hạ sưởi xuống vài độ. Mỗi độ chênh lệch đều có giá của nó.
- Khi không có ai ở nhà, đừng tắt hẳn mà chỉ cần chỉnh về mức tiết kiệm để máy không phải khởi động lại từ đầu.
- Mặc thêm áo ấm trong nhà mùa đông, dùng quạt máy hỗ trợ mùa hè để cảm giác mát hơn mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp.
3. Đầu tư một chiếc thermostat thông minh
Nếu nhà bạn vẫn dùng thermostat (bộ điều nhiệt) kiểu cũ, hãy cân nhắc đổi sang loại lập trình được hoặc loại thông minh điều khiển qua điện thoại. Loại này tự động hạ nhiệt khi cả nhà đi làm, đi học, rồi bật lại trước khi mọi người về tới. Bạn không phải nhớ tắt mở mỗi ngày mà vẫn tiết kiệm đều đặn. Nhiều công ty điện địa phương còn có chương trình hỗ trợ hoặc hoàn tiền khi bạn lắp thiết bị tiết kiệm năng lượng, nên hãy hỏi thử trước khi mua.
4. Bịt kín những kẽ hở thất thoát nhiệt
Nhà ở Mỹ, đặc biệt là nhà thuê hoặc nhà cũ, thường có khe hở quanh cửa ra vào và cửa sổ. Mùa đông, hơi ấm thoát ra ngoài qua những kẽ này khiến lò sưởi phải làm việc cật lực hơn; mùa hè thì ngược lại. Bạn có thể mua những dải xốp dán mép cửa (weather stripping) ở các cửa hàng vật liệu với giá rất rẻ, tự dán lấy chỉ trong một buổi chiều. Treo thêm rèm dày cũng giúp giữ nhiệt vào mùa lạnh và cản nắng vào mùa nóng. Đây là khoản đầu tư nhỏ mà hiệu quả thì kéo dài quanh năm.
5. Chuyển sang đèn LED và tận dụng ánh sáng tự nhiên
Bóng đèn LED dùng ít điện hơn hẳn bóng sợi đốt kiểu cũ và lại bền hơn rất nhiều năm. Thay dần toàn bộ bóng trong nhà sang LED là một trong những việc dễ làm nhất mà thấy kết quả rõ. Bên cạnh đó, đừng quên thói quen quen thuộc của người Việt mình: tắt đèn khi ra khỏi phòng. Ban ngày, kéo rèm đón ánh sáng trời thay vì bật đèn. Những hành động nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày cộng dồn lại thành con số đáng kể cuối tháng.
6. Rút phích cắm những thiết bị "ăn vụng" điện
Có một loại tiêu hao điện ít người để ý gọi là điện chờ (standby power). Tivi, lò vi sóng, máy tính, sạc điện thoại... dù đã tắt nhưng vẫn âm thầm hút điện khi còn cắm vào ổ. Riêng từng món thì không bao nhiêu, nhưng cả nhà cộng lại thì không nhỏ. Giải pháp đơn giản là dùng ổ cắm có công tắc (power strip), khi không dùng thì gạt tắt một lần cho cả cụm. Những thiết bị ít dùng tới như nồi cơm điện dự phòng, lò nướng thì cứ rút hẳn ra cho yên tâm.
7. Dùng nước nóng một cách khôn ngoan
Bình nước nóng (water heater) cũng là một "hộ tiêu thụ" lớn trong nhà. Vài cách giúp giảm chi phí phần này:
- Hạ nhiệt độ cài đặt của bình nước nóng xuống mức vừa đủ ấm thay vì để quá cao.
- Giặt quần áo bằng nước lạnh khi có thể, vì phần lớn năng lượng máy giặt tốn là để đun nước.
- Tắm nhanh hơn một chút và sửa ngay những vòi nước bị rỉ, vì nước nóng nhỏ giọt là tiền nhỏ giọt đi mất.
8. Tiết kiệm nước từ những thói quen hằng ngày
Ở nhiều nơi tại Mỹ, hóa đơn nước còn đi kèm phí thoát nước và xử lý nước thải, nên dùng càng nhiều nước thì phí chồng phí. Người Việt mình vốn quen tiết kiệm, chỉ cần giữ vững nếp đó: khóa vòi khi đánh răng, gom đồ giặt cho đủ một mẻ rồi mới chạy máy, chạy máy rửa chén khi đã đầy thay vì rửa lắt nhắt. Nếu nhà có sân vườn, tưới cây vào sáng sớm hoặc chiều mát để nước không bốc hơi lãng phí giữa trưa nắng. Một bồn cầu hay vòi nước rò rỉ tưởng nhỏ nhưng có thể âm thầm làm hao cả khối nước mỗi tháng, nên kiểm tra định kỳ rất đáng làm.
9. Dùng thiết bị gia dụng đúng cách và đúng loại
Khi mua sắm đồ điện mới, hãy để ý nhãn Energy Star dán trên sản phẩm. Đây là dấu hiệu cho biết thiết bị tiết kiệm năng lượng, có thể đắt hơn chút lúc mua nhưng bù lại tiền điện hằng tháng. Với những món đang có, hãy dùng cho đúng: phơi quần áo ngoài trời nắng thay vì sấy bằng máy khi thời tiết cho phép, đậy nắp nồi khi nấu để mau sôi, không mở tủ lạnh quá lâu hay quá thường xuyên. Vệ sinh lưới lọc của máy lạnh và máy sấy định kỳ cũng giúp máy chạy nhẹ và tốn ít điện hơn.
10. Hỏi về các chương trình hỗ trợ và gói trả tiền linh hoạt
Đây là mẹo nhiều người mới sang chưa biết. Các công ty điện nước thường có những chương trình giúp hộ gia đình quản lý chi phí, chẳng hạn gói trả tiền cào bằng giữa các tháng (budget billing) để mùa hè không bị sốc vì bill quá cao, hay các chương trình hỗ trợ cho gia đình thu nhập thấp. Một số nơi còn cho kiểm tra năng lượng miễn phí tại nhà để chỉ ra chỗ đang thất thoát. Bạn nên gọi điện hoặc lên trang web của nhà cung cấp để hỏi, vì các chương trình này tùy tiểu bang và tùy địa phương. Đừng ngại vì rào cản tiếng Anh, nhiều công ty có hỗ trợ thông dịch hoặc bạn có thể nhờ người thân, con cái giúp một cuộc gọi.
Lời kết
Tiết kiệm tiền điện nước không phải là sống kham khổ hay chịu lạnh chịu nóng, mà là dùng đồng tiền một cách thông minh hơn để dành dụm cho những việc quan trọng của gia đình nơi xứ người. Không cần làm tất cả cùng lúc, bạn hãy bắt đầu từ vài mẹo dễ nhất như thay đèn LED, dùng power strip, chỉnh lại thermostat, rồi từ từ thành thói quen của cả nhà. Vài tháng sau nhìn lại tờ hóa đơn, bạn sẽ thấy công sức của mình được đền đáp bằng những con số dễ chịu hơn nhiều. Chúc gia đình bạn an cư, tiết kiệm và ngày một vững vàng trên hành trình mới.