Ngày mới đặt chân xuống sân bay ở Mỹ, có lẽ ai trong chúng ta cũng từng mang theo một câu hỏi lớn không kém gì hành lý: rốt cuộc thì nên sống ở đâu? Nước Mỹ rộng mênh mông, trải dài từ bờ Đại Tây Dương ở phía Đông sang Thái Bình Dương ở phía Tây, với hàng chục tiểu bang mà mỗi nơi lại có một nhịp sống, một kiểu thời tiết, một mức chi phí và một cộng đồng người Việt khác nhau. Có người được người thân bảo lãnh nên gần như mặc định đến ở chung một vùng. Nhưng cũng có rất nhiều người được tự do lựa chọn, và chính sự tự do ấy lại khiến họ bối rối. Bài viết này không nhằm chỉ cho bạn một địa chỉ cụ thể, mà muốn cùng bạn ngồi xuống, mổ xẻ từng vùng miền để bạn tự tìm ra nơi phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình.

Trước khi nói về vùng miền, hãy nhìn lại chính mình

Sai lầm phổ biến của người mới sang là vội vàng chọn nơi đông người Việt nhất hoặc nơi có họ hàng, mà quên mất rằng nơi ở phải phục vụ cho cuộc sống lâu dài của mình. Trước khi cân nhắc Đông hay Tây, bạn nên thành thật trả lời vài câu hỏi.

  • Bạn sang Mỹ với mục tiêu gì? Đi làm kiếm sống ngay, hay đi học, hay vừa làm vừa ổn định gia đình lâu dài?
  • Bạn có nghề nghiệp hay kỹ năng gì? Người làm nail, làm nhà hàng, làm hãng xưởng sẽ có nhu cầu khác hẳn người làm văn phòng, công nghệ hay y tế.
  • Bạn chịu được kiểu thời tiết nào? Đây là điều nhiều người xem nhẹ nhưng lại ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần mỗi ngày.
  • Túi tiền ban đầu của bạn ra sao? Tiền thuê nhà ở các thành phố lớn có thể ngốn phần lớn thu nhập nếu bạn chưa kịp tìm việc tốt.

Trả lời được những câu này, bạn sẽ thấy bản đồ nước Mỹ tự nhiên thu hẹp lại, dễ chọn hơn rất nhiều.

Miền Tây: Nắng ấm, đông người Việt và nhịp sống quen thuộc

Khi nói tới cộng đồng người Việt, đa số chúng ta nghĩ ngay tới miền Tây, đặc biệt là California. Đây là nơi tập trung đông đảo người Việt nhất, với những khu phố mà bạn có thể đi chợ, ăn phở, khám bệnh, làm giấy tờ gần như hoàn toàn bằng tiếng Việt. Với người mới sang còn yếu tiếng Anh, đây là một điểm tựa tinh thần rất lớn. Bạn sẽ không cảm thấy lạc lõng, dễ tìm việc trong các ngành quen thuộc như nail, nhà hàng, chăm sóc người già, và dễ kết nối để học hỏi kinh nghiệm hòa nhập.

Thời tiết miền Tây nói chung dễ chịu, nhiều nắng, mùa đông không quá khắc nghiệt, gần với khí hậu mà người Việt mình quen thuộc. Tuy nhiên, cái giá phải trả là chi phí sinh hoạt cao, nhất là tiền thuê nhà. Ở những vùng đông người Việt, giá cả thường nhỉnh hơn mặt bằng chung, và cạnh tranh việc làm trong cộng đồng cũng không hề nhẹ. Ngoài California, vùng Tây Bắc như Washington hay Oregon cũng có cộng đồng người Việt, khí hậu mát mẻ hơn nhưng mưa nhiều và mây xám nhiều tháng trong năm, điều mà không phải ai cũng hợp.

Miền Đông: Năng động, nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thử thách

Miền Đông là vùng đất của những thành phố lâu đời, sầm uất và nhịp sống nhanh. Đây là khu vực mạnh về tài chính, giáo dục, y tế và nhiều ngành nghề chuyên môn cao. Nếu bạn đi học, đi làm văn phòng hoặc theo đuổi sự nghiệp đòi hỏi bằng cấp, miền Đông có rất nhiều trường tốt và công ty lớn. Cộng đồng người Việt ở đây tuy không tập trung đậm đặc như miền Tây nhưng vẫn có những khu vực sinh hoạt sôi nổi, đặc biệt quanh các thành phố lớn.

Điểm cần lưu ý là thời tiết bốn mùa rõ rệt, mùa đông lạnh và có tuyết, đôi khi rất khắc nghiệt với người vốn quen khí hậu nhiệt đới. Việc lái xe trong tuyết, cào tuyết, sưởi ấm nhà cửa đều là kỹ năng mới bạn phải học. Chi phí ở các đô thị lớn cũng đắt đỏ, nhà cửa chật và nhịp sống có phần căng thẳng. Bù lại, nhiều vùng ngoại ô và các tiểu bang lân cận có mức sống dễ thở hơn, hệ thống giao thông công cộng phát triển ở một số thành phố cũng giúp người chưa có xe đỡ vất vả hơn so với nhiều nơi khác.

Vùng Trung Tâm: Chi phí mềm và cuộc sống bình yên

Vùng trung tâm nước Mỹ thường bị người mới sang bỏ qua vì ít nghe nhắc tới, nhưng đây lại là lựa chọn rất đáng cân nhắc. Điểm hấp dẫn lớn nhất là chi phí sinh hoạt thấp hơn hẳn: cùng một số tiền, bạn có thể thuê hoặc thậm chí mua được căn nhà rộng rãi hơn nhiều so với hai bờ Đông Tây. Nhịp sống chậm rãi, đường sá thênh thang, con người nhìn chung thân thiện và cuộc sống ít áp lực hơn.

Nhiều thành phố ở vùng này đang phát triển mạnh về sản xuất, kho vận, y tế và dịch vụ, nên cơ hội việc làm không hề thiếu. Cộng đồng người Việt ở một số nơi tuy nhỏ nhưng gắn bó, đùm bọc nhau. Mặt hạn chế là mùa hè nóng, mùa đông lạnh, một số vùng có thời tiết khắc nghiệt theo mùa, và nếu bạn ở khu quá ít người Việt thì việc tìm thực phẩm quê hương hay dịch vụ tiếng Việt sẽ khó khăn hơn. Bạn cũng cần biết lái xe, vì hầu như mọi việc đều phải di chuyển bằng xe hơi.

So sánh nhanh để dễ hình dung

  • Nếu bạn yếu tiếng Anh, cần cộng đồng nâng đỡ và làm các nghề phổ thông: miền Tây hoặc các vùng đông người Việt là điểm khởi đầu an toàn.
  • Nếu bạn đi học, làm chuyên môn, chấp nhận nhịp sống nhanh và mùa đông lạnh: miền Đông mở ra nhiều cơ hội.
  • Nếu bạn muốn chi phí thấp, không gian rộng, cuộc sống yên bình và sẵn sàng tự lập: vùng trung tâm rất đáng để thử.
  • Nếu bạn có người thân ổn định ở một vùng: đừng xem nhẹ giá trị của chỗ dựa đầu tiên, dù vùng đó không hoàn hảo về mọi mặt.

Vài điều thực tế ít ai nói trước với bạn

Thứ nhất, không có nơi nào hoàn hảo. Mỗi vùng đều có cái được và cái mất, nên thay vì tìm nơi lý tưởng, hãy tìm nơi đánh đổi hợp lý nhất với giai đoạn hiện tại của bạn. Thứ hai, quy định về thuế, bảo hiểm, bằng lái, trợ cấp và nhiều thủ tục khác có thể khác nhau tùy tiểu bang, vì vậy khi đã nhắm tới một nơi, hãy chịu khó tìm hiểu quy định địa phương và hỏi những người đã sống ở đó.

Thứ ba, lựa chọn nơi ở không nhất thiết là vĩnh viễn. Rất nhiều người Việt khởi đầu ở một vùng để ổn định, học tiếng, tìm việc, rồi vài năm sau chuyển đến nơi khác khi đã vững vàng hơn. Hãy coi nơi đầu tiên như bệ phóng chứ không phải bản án chung thân. Thứ tư, dù ở đâu, biết lái xe gần như là điều bắt buộc ngoài một vài thành phố lớn, nên bạn nên ưu tiên học lái sớm.

Lời kết

Chọn nơi an cư khi mới sang Mỹ giống như chọn mảnh đất để gieo hạt: đất tốt với người này chưa chắc hợp với người kia, mà quan trọng là hạt giống của bạn cần gì để nảy mầm. Miền Tây cho bạn sự ấm áp của cộng đồng, miền Đông cho bạn cơ hội và sự năng động, vùng trung tâm cho bạn sự thư thái và túi tiền nhẹ nhàng hơn. Hãy lắng nghe hoàn cảnh, khả năng và mong muốn thật của mình, hỏi han những người đi trước, và đừng sợ phải điều chỉnh dọc đường. Nước Mỹ rộng lớn, và ở đâu cũng có những người Việt từng bỡ ngỡ như bạn rồi dần bám rễ, vươn lên. Chúc bạn sớm tìm được nơi mà mỗi sáng thức dậy, bạn thấy mình thuộc về.