Một trong những việc đầu tiên mà gần như ai cũng phải nghĩ tới khi mới đặt chân đến Mỹ là chuyện đi lại. Ở phần lớn các thành phố, đặc biệt là vùng ngoại ô và những tiểu bang ít phương tiện công cộng, chiếc xe gần như là đôi chân thứ hai. Không có xe, việc đi làm, đưa con đi học, đi chợ hay đi khám bệnh đều trở nên cực kỳ vất vả. Và rồi câu hỏi muôn thuở lại hiện ra trong đầu: nên mua xe cũ hay xe mới khi mới định cư? Đây là một quyết định không hề nhỏ, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền vốn còn eo hẹp trong những ngày đầu nơi xứ người.

Bài viết này không nhằm bảo bạn phải chọn cái nào, mà muốn cùng bạn nhìn rõ hơn ưu nhược điểm của từng lựa chọn, để bạn tự đưa ra quyết định phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình.

Vì sao nhiều người mới sang thường chọn xe cũ?

Thực tế là rất đông người Việt mới định cư chọn mua một chiếc xe cũ trong thời gian đầu, và điều đó hoàn toàn có lý do chính đáng. Khi mới sang, bạn thường chưa có công việc ổn định, chưa có lịch sử tín dụng (credit history), và số tiền dành dụm còn phải lo cho biết bao thứ khác như tiền thuê nhà, tiền đặt cọc, đồ đạc trong nhà.

Một chiếc xe cũ có những điểm hấp dẫn rõ ràng:

  • Giá thấp hơn nhiều so với xe mới, bạn có thể mua đứt bằng tiền mặt mà không phải vay mượn.
  • Không lo mất giá nhanh. Xe mới thường mất giá rất nhanh ngay khi vừa lăn bánh khỏi đại lý, còn xe cũ thì phần mất giá đó người chủ trước đã gánh giúp bạn rồi.
  • Tiền bảo hiểm thường rẻ hơn, vì giá trị xe thấp.
  • Tâm lý thoải mái hơn khi tập làm quen với việc lái xe, đường sá, luật giao thông ở Mỹ. Một vết xước nhỏ trên chiếc xe cũ không khiến bạn xót xa bằng trên chiếc xe mới cứng.

Đối với rất nhiều người, một chiếc xe cũ đáng tin cậy của các hãng nổi tiếng về độ bền là lựa chọn an toàn để "lấy đà" trong vài năm đầu. Khi cuộc sống đã ổn định hơn, có thu nhập đều đặn và credit tốt, bạn hoàn toàn có thể đổi sang xe khác.

Nhưng xe cũ cũng có những rủi ro cần lường trước

Mua xe cũ không phải lúc nào cũng "ngon ăn". Cái khó là bạn mới sang, chưa rành chuyện xe cộ ở Mỹ, lại dễ trở thành đối tượng dễ bị "hớ". Một vài điều cần hết sức lưu ý:

  • Lịch sử xe. Bạn nên tra cứu lịch sử chiếc xe qua các dịch vụ báo cáo (thường dựa trên số VIN) để biết xe đã từng bị tai nạn, ngập nước hay tua công-tơ-mét hay chưa.
  • Kiểm tra bởi thợ độc lập. Đừng ngại bỏ ra một khoản nhỏ để nhờ một người thợ máy mà bạn tin tưởng kiểm tra tổng thể trước khi mua. Khoản này rẻ hơn rất nhiều so với việc sửa một hỏng hóc lớn về sau.
  • Chi phí sửa chữa tiềm ẩn. Xe càng cũ thì khả năng phát sinh hư hỏng càng cao. Có khi tiền sửa cộng dồn lại còn tốn hơn cả phần tiền bạn tiết kiệm được lúc mua.
  • Mua từ ai. Mua từ chủ tư nhân thường rẻ hơn nhưng ít được bảo đảm; mua từ đại lý (dealer) thì giá cao hơn nhưng đôi khi có chế độ bảo hành ngắn hạn và thủ tục giấy tờ gọn gàng hơn.

Nói cách khác, xe cũ tiết kiệm tiền nhưng đòi hỏi bạn phải cẩn thận và chịu khó tìm hiểu nhiều hơn.

Khi nào nên cân nhắc mua xe mới?

Xe mới không phải là lựa chọn xấu, chỉ là nó phù hợp với một số hoàn cảnh nhất định. Nếu bạn sang Mỹ theo diện đã có công việc ổn định ngay từ đầu, hoặc có người thân bảo lãnh tài chính vững vàng, thì xe mới có những lợi ích đáng giá:

  • An tâm về độ tin cậy. Xe mới hiếm khi hỏng vặt trong vài năm đầu, đi kèm chế độ bảo hành dài từ nhà sản xuất. Bạn không phải lo lắng mỗi khi nổ máy.
  • Trang bị an toàn hiện đại. Các tính năng hỗ trợ lái, cảnh báo va chạm, camera lùi... thường đầy đủ hơn, rất hữu ích khi bạn còn chưa quen đường sá.
  • Cơ hội xây dựng credit. Nếu trả góp đều đặn và đúng hạn, khoản vay mua xe có thể giúp bạn từng bước tạo dựng lịch sử tín dụng tốt, điều rất quan trọng cho cuộc sống lâu dài ở Mỹ.

Tuy vậy, cần nhớ rằng để được vay mua xe mới với lãi suất tốt, bạn thường cần có credit ổn và thu nhập chứng minh được. Người mới sang chưa có credit có thể bị từ chối vay, hoặc bị áp lãi suất rất cao, khiến tổng số tiền phải trả đội lên đáng kể. Đây là điểm mà nhiều người háo hức quên mất tính toán.

Trả tiền mặt hay trả góp?

Đây cũng là một nhánh quan trọng của câu chuyện. Nếu bạn đủ tiền mua đứt một chiếc xe cũ tốt, đó thường là cách nhẹ gánh nhất: không nợ nần, không lãi suất, mỗi tháng bớt đi một khoản phải lo.

Còn nếu chọn trả góp, hãy nhìn vào con số tổng cộng phải trả chứ đừng chỉ nhìn vào số tiền mỗi tháng. Một mức trả góp hằng tháng "dễ thở" đôi khi che giấu một thời hạn vay rất dài và tổng lãi rất lớn. Trước khi ký bất cứ giấy tờ nào, hãy đọc kỹ, hỏi rõ về lãi suất, thời hạn, và các khoản phí đi kèm. Đừng ngại nhờ người quen rành tiếng Anh hoặc rành chuyện xe đi cùng.

Những chi phí ẩn mà người mới sang hay quên

Giá mua xe chỉ là phần nổi. Khi sở hữu một chiếc xe ở Mỹ, bạn còn phải tính tới nhiều khoản khác:

  • Bảo hiểm xe là khoản gần như bắt buộc, và mức phí tùy thuộc vào tiểu bang, tuổi tác, lịch sử lái xe và loại xe.
  • Đăng ký, biển số, thuế và phí khi sang tên, mỗi tiểu bang một kiểu, nên bạn cần tìm hiểu quy định địa phương.
  • Xăng, bảo dưỡng định kỳ như thay nhớt, lốp, phanh.
  • Chỗ đậu xe, nếu bạn sống ở khu vực đông đúc.

Khi cộng hết những khoản này lại, bạn sẽ thấy bức tranh tài chính rõ ràng hơn nhiều, và đôi khi nó làm thay đổi cả quyết định mua xe cũ hay mới của bạn.

Vài lời khuyên thực tế từ kinh nghiệm

Sau nhiều năm sống ở Mỹ và chứng kiến không ít người quen loay hoay với chiếc xe đầu tiên, tôi xin chia sẻ vài điều mộc mạc:

  • Đừng vội. Hãy dành thời gian tìm hiểu, so sánh vài chiếc trước khi quyết định.
  • Ưu tiên sự bền bỉ và chi phí bảo dưỡng thấp hơn là vẻ ngoài hào nhoáng.
  • Luôn lái thử trước khi mua, và nếu là xe cũ thì nhất định phải cho thợ kiểm tra.
  • Mua chiếc xe vừa với túi tiền, để mỗi tháng bạn vẫn còn dư dả lo cho những việc quan trọng khác.
  • Hỏi han kinh nghiệm từ cộng đồng người Việt quanh bạn, họ thường sẵn lòng chỉ dẫn rất nhiệt tình.

Lời kết

Không có câu trả lời đúng tuyệt đối cho việc nên mua xe cũ hay xe mới. Tất cả phụ thuộc vào tình hình tài chính, công việc, credit và cả mức độ tự tin của bạn trong những ngày đầu nơi đất khách. Với phần đông người mới sang, một chiếc xe cũ đáng tin cậy, mua trong khả năng chi trả, thường là bước khởi đầu khôn ngoan và nhẹ nhàng. Khi cuộc sống đã vững vàng hơn, bạn luôn có thể nâng cấp.

Điều quan trọng nhất không phải là chiếc xe bóng bẩy đến đâu, mà là nó đưa bạn đi làm, đưa con đi học và chở cả gia đình đi qua những chặng đường đầu tiên trên hành trình xây dựng cuộc sống mới một cách an toàn. Chúc bạn sớm tìm được "người bạn đồng hành" phù hợp, và vững tâm trên những con đường nước Mỹ rộng dài phía trước.