Có một sự thật mà gần như bà mẹ Việt nào sang Mỹ rồi cũng nhận ra rất nhanh: ở đây, thời gian quý hơn vàng. Sáng đi làm sớm, chiều về kẹt xe, con cái lịch học và lịch hoạt động ngoại khóa chồng chéo, vậy mà tối nào cũng phải lo bữa cơm nóng cho cả nhà. Nếu cứ chờ về đến nhà mới bắt đầu rửa rau, ướp thịt, bắc nồi cơm thì có khi 8-9 giờ tối cả nhà mới được ăn, mà ăn xong là kiệt sức. Chính vì thế, "nấu ăn sẵn cho cả tuần" - hay nhiều chị em hay gọi vui là meal prep kiểu Việt - đã trở thành cứu cánh của không biết bao nhiêu gia đình.

Bài viết này gom góp những mẹo rất thực tế mà các bà mẹ Việt ở Mỹ truyền tai nhau, để bạn có thể nấu một lần, ăn cả tuần, mà vẫn giữ được hương vị quê nhà và không biến căn bếp thành một mớ hỗn độn.

Vì sao nấu sẵn cho cả tuần lại hợp với gia đình Việt ở Mỹ

Người Việt mình quen ăn cơm nhà, ăn món nóng, ăn đủ canh rau mặn. Nhưng nhịp sống ở Mỹ lại không cho phép ngày nào cũng đứng bếp cả tiếng đồng hồ. Mua đồ ăn ngoài thì vừa tốn kém, vừa nhiều dầu mỡ, lại khó tìm đúng món Việt ở nhiều khu vực. Nấu sẵn giải quyết được cả ba bài toán: tiết kiệm tiền, tiết kiệm thời gian và vẫn ăn uống lành mạnh đúng khẩu vị.

Thêm một điểm rất hợp lý: ở Mỹ, tủ lạnh và tủ đông thường rộng rãi hơn ở Việt Nam, nhà nào cũng có lò vi sóng, nhiều nhà còn có thêm tủ đông riêng để ngoài garage. Đây chính là điều kiện lý tưởng để trữ đồ ăn cho nhiều ngày mà không lo hư hỏng.

Lên thực đơn trước khi đi chợ

Bí quyết đầu tiên và quan trọng nhất mà các chị em đi trước luôn nhắc: đừng đi chợ khi chưa có kế hoạch. Cuối tuần, hãy ngồi xuống mười lăm phút và phác ra thực đơn cho năm tới bảy ngày. Khi đã biết mình sẽ nấu gì, bạn sẽ mua đúng nguyên liệu, tránh mua thừa rồi để héo trong tủ lạnh, và đặc biệt là tránh cảnh đứng trong bếp ngẩn ngơ không biết tối nay ăn gì.

Một mẹo nhỏ khi lên thực đơn:

  • Chọn vài món "trụ cột" có thể nấu số lượng lớn như thịt kho trứng, sườn ram, cá kho, bò kho, gà kho gừng - những món càng để càng thấm.
  • Kết hợp với các món rau xào hoặc luộc nấu nhanh trong ngày để bữa ăn không bị ngán.
  • Tận dụng đồ Costco hoặc các chợ Việt như thịt ba chỉ, cánh gà, tôm đông lạnh mua theo gói lớn cho rẻ.

Sơ chế là khâu mất thời gian nhất, hãy làm một lần

Nhiều người tưởng nấu mới là cực, nhưng thật ra khâu rửa, gọt, thái, ướp mới ngốn thời gian nhất. Vì vậy, các bà mẹ Việt thường dành một buổi cuối tuần - hay gọi là "ngày sơ chế" - để xử lý hết nguyên liệu một lượt.

Hành, tỏi băm sẵn cho vào hộp nhỏ, để ngăn mát dùng dần cả tuần. Sả thì băm hoặc cắt khúc đập dập, chia thành từng phần. Thịt mua về rửa sạch, chia khẩu phần theo từng bữa rồi cho vào túi zip, ướp luôn gia vị nếu là món kho hay nướng, sau đó cấp đông. Khi cần chỉ việc rã đông là nấu được ngay, gia vị đã ngấm sẵn nên còn ngon hơn ướp gấp.

Rau củ như cà rốt, su su, khoai tây có thể gọt và cắt trước, ngâm nước hoặc để hộp kín. Riêng rau xanh ăn lá thì nên rửa gần lúc nấu để giữ độ tươi, tránh úng nước.

Nấu theo nồi lớn, chia theo hộp nhỏ

Triết lý của meal prep kiểu Việt rất đơn giản: nấu một nồi to, chia ra nhiều phần. Một nồi thịt kho trứng có thể ăn được ba bốn bữa. Một nồi bò kho ăn với bánh mì hôm nay, hôm sau chan bún, hôm sau nữa ăn với cơm vẫn ngon. Cách này giúp bạn chỉ phải rửa nồi niêu một lần thay vì mỗi tối.

Khi chia hộp, nên đầu tư bộ hộp đựng thực phẩm có nắp kín, tốt nhất là loại chịu được lò vi sóng và an toàn cho tủ đông. Nhiều chị em chia luôn thành "hộp một bữa" cho người đi làm mang theo: một ngăn cơm, một ngăn món mặn, một ngăn rau. Sáng đi làm chỉ việc cầm hộp ra khỏi tủ lạnh là xong, vừa tiết kiệm vừa đỡ phải ăn đồ ngoài.

Trữ đông đúng cách để giữ hương vị

Không phải món nào cũng nên để ngăn mát cả tuần. Theo kinh nghiệm chung, đồ ăn nấu chín để ngăn mát chỉ nên dùng trong vài ngày, còn lại nên cấp đông. Đây là vài nguyên tắc các bà mẹ Việt hay nhắc nhau:

  • Để nguội rồi mới cho vào tủ: cho đồ còn nóng vào tủ lạnh dễ làm hơi nước đọng lại, vừa hại tủ vừa làm món ăn nhanh hỏng.
  • Chia phần nhỏ trước khi đông: rã đông cả tảng lớn rất bất tiện và dễ lãng phí. Chia sẵn từng bữa thì lấy bao nhiêu rã bấy nhiêu.
  • Ghi ngày tháng lên hộp: dán một mảnh băng keo giấy ghi ngày nấu để biết món nào nên ăn trước, tránh để quên trong góc tủ đông.
  • Các món kho, súp, cà ri đông rất tốt; còn rau xào hay món chiên giòn thì nên nấu tươi vì để lại dễ bị mềm nhũn.

Cơm cũng có thể nấu nhiều rồi chia hộp cấp đông, khi ăn hâm lại bằng lò vi sóng với vài giọt nước là tơi xốp như mới. Mẹo này cực kỳ hữu ích cho những nhà ăn cơm là chính.

Những món "thần thánh" cho người bận rộn

Nếu bạn mới bắt đầu và chưa biết nấu sẵn món gì, hãy thử những món vừa dễ làm vừa để được lâu mà cộng đồng người Việt rất chuộng:

  • Thịt kho trứng (thịt kho tàu): nấu một nồi ăn được nhiều bữa, càng hâm càng đậm đà.
  • Sườn ram mặn ngọt: hợp với cơm trắng, dễ mang đi làm.
  • Cá kho tộ: để ngăn mát vài ngày vẫn ngon, chỉ cần thêm chút nước khi hâm.
  • Gà kho gừng hoặc gà kho sả ớt: ấm bụng, hợp những ngày trời lạnh ở các bang phía Bắc.
  • Bò kho, cà ri gà: nấu nồi lớn, linh hoạt ăn với cơm, bún, bánh mì.
  • Chả, nem rán đông sẵn: rán hoặc hấp lại khi cần, tiện cho bữa sáng hoặc khi nhà có khách.

Bên cạnh đó, đừng quên trữ sẵn một ít nước dùng (nước lèo) trong các hộp nhỏ. Có sẵn nước dùng thì một tô phở, bún, hủ tiếu nóng hổi cho cuối tuần chỉ còn là chuyện vài phút.

Vài lưu ý nhỏ về an toàn và sức khỏe

Nấu sẵn rất tiện nhưng cũng cần để ý an toàn thực phẩm. Hãy rã đông trong ngăn mát tủ lạnh hoặc bằng lò vi sóng, hạn chế để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá lâu. Đồ đã rã đông thì nên dùng hết, tránh cấp đông lại nhiều lần. Khi hâm, nên hâm cho nóng đều thật kỹ. Nếu thấy món ăn có mùi lạ hay đổi màu thì đừng tiếc, bỏ đi cho an toàn.

Về dinh dưỡng, dù bận đến mấy cũng nên cân đối có rau xanh trong mỗi bữa. Rau là thứ khó trữ lâu nhất, nên cứ chuẩn bị các món mặn để sẵn, còn rau thì luộc hoặc xào nhanh trong ngày. Như vậy bữa ăn vừa tiện vừa đủ chất, không bị "ngấy" vì toàn đồ trữ đông.

Lời kết

Nấu ăn sẵn cho cả tuần không chỉ là chuyện tiết kiệm thời gian, mà còn là cách những bà mẹ Việt giữ lửa cho căn bếp gia đình giữa nhịp sống tất bật nơi xứ người. Một hộp thịt kho thơm phức, một nồi nước lèo nóng hổi đôi khi chính là cách ta mang quê hương đến gần con cái mình hơn, dù đang sống cách Việt Nam cả nửa vòng trái đất.

Bạn không cần phải làm hoàn hảo ngay từ đầu. Hãy bắt đầu từ việc nấu sẵn một hai món, rồi dần dần tìm ra nhịp điệu phù hợp với gia đình mình. Chỉ cần một buổi cuối tuần chịu khó, cả tuần sau bạn sẽ thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều - và quan trọng nhất, cả nhà vẫn được ăn ngon, ăn đúng vị Việt mỗi ngày.