Mùa thu năm đầu tiên đặt chân tới Mỹ, nhiều người Việt mình ngỡ ngàng khi thấy hàng xóm bắt đầu treo bí ngô, mạng nhện giả và những bộ xương nhựa trước hiên nhà. Rồi chỉ vài tuần sau, mùi gà tây nướng lan khắp khu phố, và chưa kịp định thần thì đèn Giáng Sinh đã giăng kín mọi nẻo đường. Ba lễ lớn nối đuôi nhau từ cuối tháng Mười đến hết tháng Mười Hai gần như là "mùa lễ hội" của nước Mỹ, và việc một gia đình Việt mới sang đón những ngày này thế nào lại là cả một hành trình thú vị: vừa lạ lẫm, vừa ấm áp, vừa là cách rất tự nhiên để hòa nhập.

Halloween: Khi con trẻ kéo mình vào cuộc

Với nhiều gia đình Việt, Halloween là lễ đầu tiên khiến mình "buộc phải tham gia", thường là vì các con. Trẻ đi học về kể bạn bè sẽ hóa trang, sẽ đi xin kẹo, và ánh mắt háo hức ấy khó mà từ chối. Thế là phụ huynh tập làm quen với khái niệm trick-or-treat: tối 31 tháng Mười, bọn trẻ mặc đồ hóa trang, gõ cửa từng nhà trong khu để xin kẹo.

Vài điều thực tế mà người mới sang nên biết để đỡ bỡ ngỡ:

  • Nhà nào muốn phát kẹo thì bật đèn hiên và để sẵn một tô kẹo. Nhà tắt đèn tối om thường ngầm báo "nhà này không tham gia", nên trẻ con sẽ bỏ qua.
  • Bạn không bắt buộc phải phát kẹo. Nhưng nếu có, chỉ cần mua vài bịch kẹo gói sẵn ở chợ là đủ, không cần cầu kỳ.
  • Nên cho con đi xin kẹo theo nhóm, có người lớn đi cùng, và chỉ ghé những khu quen thuộc, đông đúc, sáng đèn.
  • Đồ hóa trang không cần đắt tiền. Nhiều gia đình tự chế từ quần áo cũ, hoặc mua đồ giảm giá sau lễ để dành năm sau.

Điều khiến nhiều người Việt bất ngờ là Halloween ở Mỹ phần lớn mang tính vui nhộn, gắn kết hàng xóm chứ không nặng nề u ám như mình hay tưởng. Đó cũng là dịp hiếm hoi mà bạn được gặp gần như cả khu phố trong một buổi tối, biết mặt nhau, chào hỏi nhau. Với người mới sang, đây là cơ hội vàng để bớt cảm giác lạc lõng.

Thanksgiving: Bữa cơm gia đình kiểu Mỹ mà người Việt dễ đồng cảm

Nếu có một lễ Tây nào dễ chạm vào trái tim người Việt nhất, thì đó chính là Lễ Tạ Ơn. Bởi cốt lõi của ngày này rất gần với văn hóa mình: cả nhà quây quần, ăn một bữa thật no, và nói lời biết ơn nhau. Người Mỹ thường nghỉ vào ngày thứ Năm cuối tháng Mười Một, nhiều nơi nghỉ luôn cả thứ Sáu, tạo thành kỳ nghỉ dài để gia đình đoàn tụ.

Món truyền thống là gà tây nướng, kèm khoai tây nghiền, nước sốt, bánh bí ngô. Nhưng đây cũng là chỗ thú vị: rất nhiều gia đình Việt đã "Việt hóa" bàn tiệc Tạ Ơn theo cách riêng. Có nhà nướng gà tây nhưng ướp sả ớt, nước mắm; có nhà bỏ luôn gà tây mà thay bằng heo quay, bún, chả giò, hay một nồi phở cho ấm bụng ngày se lạnh. Không ai bắt mình phải làm đúng "chuẩn Mỹ" cả.

Vài gợi ý cho người lần đầu đón Thanksgiving:

  • Nếu được đồng nghiệp hay hàng xóm Mỹ mời tới dùng bữa, đừng ngại nhận lời. Thông thường khách sẽ mang theo một món góp vui, kiểu "potluck", nên hỏi trước xem mình nên mang gì.
  • Gà tây nguyên con khá to và cần nướng lâu. Nếu nhà ít người, mua phần ức gà tây hoặc gà thường cũng hoàn toàn ổn.
  • Đây là dịp mua sắm lớn nhất năm với Black Friday ngay sau đó. Nếu cần sắm đồ gia dụng, đồ điện tử, hãy tận dụng nhưng nhớ so giá để tránh "giảm ảo".

Với nhiều người xa quê, Tạ Ơn đôi khi gợi nhớ mâm cơm sum họp ở Việt Nam. Cảm giác nhớ nhà là có thật. Nhưng cũng chính ngày này, khi ngồi cùng những người bạn mới, đồng hương mới, mình dần hiểu rằng "gia đình" ở đất khách có thể được mình tự xây nên.

Giáng Sinh: Lễ lớn nhất và cũng dễ hòa nhập nhất

Giáng Sinh là đỉnh điểm của mùa lễ. Cả nước Mỹ như khoác áo mới: cây thông, đèn nhấp nháy, nhạc Giáng Sinh phát khắp nơi từ đầu tháng Mười Hai. Với người Việt theo đạo Công giáo, đây vốn đã là lễ quen thuộc. Nhưng ngay cả với người không theo đạo, Giáng Sinh ở Mỹ vẫn rất dễ tham gia vì nó mang nhiều màu sắc gia đình và lễ hội hơn là chuyện tôn giáo thuần túy.

Những hoạt động phổ biến mà gia đình mình có thể trải nghiệm:

  • Trang trí nhà cửa: dựng cây thông (thật hoặc giả), treo đèn, đặt quà dưới gốc cây. Trẻ con rất thích nên đây là hoạt động gắn kết cả nhà.
  • Tặng quà: người Mỹ trao đổi quà vào dịp này. Quà không cần đắt, quan trọng là tấm lòng. Ở công sở có khi tổ chức trò đổi quà bí mật, nên hỏi đồng nghiệp để khỏi lỡ.
  • Đi ngắm đèn: nhiều khu phố trang trí rực rỡ, lái xe đi ngắm đèn buổi tối là thú vui miễn phí mà rất đáng nhớ.
  • Bữa tối đoàn tụ: tương tự Tạ Ơn, nhiều nhà nấu một bữa thịnh soạn, và người Việt mình lại tha hồ thêm món quê hương vào.

Một lưu ý nhỏ: ngày 25 tháng Mười Hai gần như mọi cửa hàng, dịch vụ đều đóng cửa. Nếu mới sang, nên mua sắm thực phẩm, đổ xăng từ hôm trước để tránh cảnh "ra đường thấy đâu cũng đóng".

Giữ gốc Việt giữa mùa lễ Tây

Một câu hỏi nhiều phụ huynh trăn trở: đón lễ Tây nhiều quá, liệu con cái có quên mất cội nguồn? Kinh nghiệm của nhiều gia đình là hai điều này không hề mâu thuẫn. Mình hoàn toàn có thể vừa cho con đi xin kẹo Halloween, vừa kể cho con nghe về Tết Trung Thu rước đèn ở quê nhà. Vừa ăn gà tây Tạ Ơn, vừa nhắc con biết ơn ông bà tổ tiên theo cách của người Việt.

Nhiều nhà còn khéo léo lồng ghép: bàn tiệc lễ có cả món Tây lẫn món Việt, bài hát Giáng Sinh xen lẫn nhạc Việt, và quan trọng nhất là vẫn giữ thói quen nói tiếng Việt trong nhà. Lễ Tây trở thành dịp để con học cách hòa nhập với bạn bè xung quanh, còn lễ Việt là sợi dây giữ con gắn với gốc rễ. Đón lễ Tây không phải là đánh đổi, mà là mở rộng vòng tay của một gia đình đa văn hóa.

Vài lời cho người mới sang

Mùa lễ đầu tiên ở Mỹ có thể khiến bạn vừa choáng ngợp vừa chạnh lòng. Thấy người ta rộn ràng mà mình thì còn lạ nước lạ cái, chưa quen ai, túi tiền lại eo hẹp. Đó là cảm giác rất bình thường, gần như ai cũng từng trải qua. Vài điều có thể giúp bạn nhẹ nhõm hơn:

  • Đừng tạo áp lực phải làm "đúng" hay "hoành tráng". Lễ là để vui, không phải để thi thố.
  • Mạnh dạn nhận lời mời từ hàng xóm, đồng nghiệp, hội đồng hương. Một bữa ăn chung có thể mở ra cả một mối quan hệ lâu dài.
  • Tận dụng các dịp giảm giá để sắm sửa, nhưng đừng để cuốn vào tiêu xài quá tay chỉ vì thấy ai cũng mua.
  • Tìm tới nhà thờ, chùa, hay cộng đồng người Việt gần nơi ở. Đây thường là nơi tổ chức nhiều hoạt động ấm cúng trong mùa lễ.

Lời kết

Halloween, Thanksgiving và Giáng Sinh, với người Việt mới định cư, không chỉ là ba ngày lễ của người bản xứ. Chúng là những cánh cửa đầu tiên để mình bước vào nhịp sống Mỹ, làm quen với hàng xóm, hiểu hơn về văn hóa nơi mình chọn làm quê hương thứ hai. Và điều đẹp nhất là mình không cần phải bỏ đi cái gốc Việt để đón nhận những điều mới. Một mâm cơm có cả gà tây lẫn chả giò, một mùa lễ có cả đèn Giáng Sinh lẫn câu chuyện ông bà, đó chính là hình ảnh thật nhất của người Việt trên đất Mỹ: linh hoạt, ấm áp, và luôn biết cách biến nơi xa lạ thành mái nhà.