Bạn vừa đặt chân tới Mỹ, tìm được một căn phòng hay một studio nhỏ, và lần đầu tiên trong đời thật sự sống một mình giữa một đất nước xa lạ. Buổi tối đầu tiên, căn phòng yên ắng đến mức nghe rõ cả tiếng tủ lạnh chạy. Rồi tới cuối tháng, hóa đơn tiền nhà, tiền điện, tiền internet dồn về một lúc, và bạn bắt đầu tự hỏi: liệu mình có nên kiếm thêm một roommate để đỡ gánh nặng và bớt cô đơn không? Đây là câu hỏi mà gần như người Việt mới sang nào cũng từng cân nhắc, và câu trả lời không hề đơn giản như nhiều người tưởng.
Vì sao chuyện thuê roommate lại phổ biến đến vậy ở Mỹ
Ở Việt Nam, sống chung với người lạ không hẳn là điều quá quen thuộc, nhưng tại Mỹ thì đây gần như là chuyện bình thường, đặc biệt ở các thành phố lớn nơi chi phí thuê nhà cao ngất ngưởng. Sinh viên, người mới đi làm, người mới nhập cư đều rất hay chọn cách ở ghép để chia sẻ chi phí. Văn hóa roommate ở đây cởi mở đến mức bạn có thể tìm bạn ở chung qua bạn bè, qua các nhóm cộng đồng người Việt, hoặc qua những trang web và ứng dụng chuyên kết nối người tìm phòng.
Điều quan trọng cần hiểu là việc ở ghép không bị xem là "kém cỏi" hay "thiếu thốn" như định kiến đôi khi vẫn còn ở quê nhà. Rất nhiều người đi làm lương khá vẫn chọn ở chung đơn giản vì hợp lý về tài chính và vui hơn. Vậy nên nếu bạn đang nghĩ tới chuyện này, hãy bỏ qua mặc cảm và nhìn vào thực tế bài toán của riêng mình.
Những lợi ích thật sự khi có roommate
Cái lợi rõ ràng nhất, và cũng là lý do phổ biến nhất, chính là tiền. Khi chia đôi tiền nhà, tiền điện nước, internet, đôi khi cả đồ dùng chung trong bếp, số tiền bạn tiết kiệm được mỗi tháng có thể rất đáng kể. Với người mới sang còn đang chật vật ổn định, khoản chênh lệch đó có thể là sự khác biệt giữa việc sống thoải mái và việc tháng nào cũng lo lắng.
Ngoài tiền, còn nhiều điều khác đáng giá:
- Bớt cô đơn: Có người để chào hỏi mỗi sáng, để nói vài câu chuyện sau một ngày dài, điều này quan trọng hơn nhiều người tưởng, nhất là khi bạn chưa có bạn bè và xa gia đình.
- Học hỏi và hòa nhập: Nếu ở chung với người bản xứ hoặc người đã sống lâu năm, bạn học được tiếng Anh, hiểu thêm văn hóa, biết những mẹo sinh hoạt mà không sách vở nào dạy.
- An toàn và hỗ trợ: Khi ốm đau, khi xe hỏng, khi cần ai đó nhận giúp gói hàng, có một người ở cùng nhà là chỗ dựa thực tế rất quý.
- Chia sẻ việc nhà: Nấu ăn, dọn dẹp, mua sắm đồ dùng chung đều nhẹ nhàng hơn khi có người cùng gánh.
Và những mặt trái không thể bỏ qua
Tuy nhiên, ở chung với người khác cũng đồng nghĩa với việc bạn phải hy sinh một phần sự riêng tư và tự do. Bạn không thể bật nhạc to lúc nửa đêm, không thể để bát đĩa bừa bộn cả tuần, và đôi khi phải xếp hàng chờ tới lượt dùng phòng tắm vào buổi sáng vội vã đi làm.
Mâu thuẫn cũng dễ phát sinh từ những chuyện tưởng rất nhỏ: ai rửa bát, ai trả tiền điện tháng này, tiếng ồn, khách khứa, thói quen ăn uống khác nhau. Nếu gặp phải roommate thiếu trách nhiệm, không chịu trả phần tiền của mình đúng hạn, hay sống bừa bộn, thì cái lợi tiết kiệm được có khi không bõ với sự bực bội mỗi ngày. Tệ hơn, nếu tên bạn đứng trên hợp đồng thuê nhà mà người ở chung bỏ đi giữa chừng, bạn có thể phải gánh toàn bộ phần tiền còn lại.
Trước khi quyết định, hãy tự hỏi mình vài điều
Không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là bạn hiểu rõ bản thân và hoàn cảnh của mình. Hãy thành thật trả lời:
- Bạn là người cần nhiều không gian riêng, hay dễ thích nghi và thoải mái khi sống chung?
- Tình hình tài chính của bạn có thật sự cần khoản tiết kiệm đó không, hay chỉ là muốn cho vui?
- Bạn có ngại va chạm, hay sẵn sàng thẳng thắn trao đổi khi có vấn đề?
- Bạn cần sự ổn định, yên tĩnh để học hành, làm việc, hay đang muốn mở rộng quan hệ và làm quen người mới?
Nếu bạn là người hướng nội, cần yên tĩnh tuyệt đối và có khả năng tài chính độc lập, sống một mình có thể đáng giá hơn. Ngược lại, nếu bạn còn chật vật, cảm thấy lạc lõng và muốn có người đồng hành, một roommate phù hợp có thể thay đổi cả trải nghiệm những tháng đầu trên đất Mỹ.
Làm sao tìm được roommate phù hợp
Tìm được người ở chung tốt quan trọng hơn nhiều so với tìm được căn nhà đẹp. Một vài kinh nghiệm thực tế:
- Ưu tiên người quen giới thiệu: Bạn bè, người trong nhà thờ, chùa, hội nhóm người Việt thường đáng tin hơn người hoàn toàn xa lạ trên mạng.
- Gặp mặt và nói chuyện trước: Đừng vội chốt chỉ qua tin nhắn. Hãy gặp trực tiếp, trò chuyện về thói quen sinh hoạt, giờ giấc, quan điểm về sạch sẽ, khách khứa, vật nuôi.
- Hỏi rõ chuyện tiền bạc từ đầu: Tiền nhà bao nhiêu, chia thế nào, các hóa đơn chia ra sao, đặt cọc bao nhiêu. Rõ ràng ngay từ đầu sẽ tránh được rất nhiều phiền phức về sau.
- Cẩn thận với các tin đăng quá hấp dẫn: Giá rẻ bất thường, yêu cầu chuyển tiền cọc trước khi xem nhà thường là dấu hiệu của lừa đảo. Hãy luôn xem nhà tận nơi trước khi trả bất kỳ khoản nào.
Vài lưu ý về hợp đồng và pháp lý
Đây là phần nhiều người Việt mới sang dễ chủ quan. Quy định về thuê nhà và quyền của người thuê khác nhau tùy tiểu bang và thậm chí tùy thành phố, vì vậy bạn nên tìm hiểu quy định địa phương nơi mình sống. Một vài nguyên tắc chung đáng nhớ:
- Nếu có thể, hãy để cả hai cùng đứng tên trên hợp đồng thuê, để trách nhiệm và quyền lợi được chia rõ ràng. Nếu chỉ một người đứng tên, người đó chịu rủi ro nhiều hơn.
- Giữ lại bằng chứng cho mọi khoản thanh toán: chuyển khoản, biên nhận, tin nhắn. Đừng chỉ dựa vào lời hứa miệng.
- Cân nhắc làm một thỏa thuận nhỏ giữa các roommate về việc chia chi phí, dọn dẹp, và cách xử lý nếu một người muốn dọn ra sớm. Không cần phức tạp, chỉ cần viết ra cho rõ ràng.
- Tìm hiểu xem hợp đồng có cho phép thêm người ở hay không, vì việc tự ý đưa người vào ở có thể vi phạm điều khoản thuê.
Những thứ này nghe có vẻ rườm rà, nhưng chính sự rõ ràng ngay từ đầu mới là điều giữ cho mối quan hệ ở chung được êm đẹp và bảo vệ chính bạn khi có chuyện không hay xảy ra.
Lời kết
Chuyện thuê roommate hay sống một mình không có lựa chọn nào tuyệt đối đúng, mà chỉ có lựa chọn phù hợp với bạn ở thời điểm này. Trong những năm đầu nơi đất khách, khi túi tiền còn eo hẹp và lòng người còn chông chênh, một người bạn ở chung tử tế đôi khi không chỉ giúp bạn nhẹ gánh tài chính mà còn cho bạn cảm giác mình không hề đơn độc. Nhưng nếu bạn trân quý sự riêng tư và đã đủ vững vàng, sống một mình cũng là một món quà đáng giá để bạn được là chính mình sau mỗi ngày dài.
Hãy cân nhắc kỹ con người mình, hoàn cảnh của mình, và đừng ngại đặt ra những thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu. Dù bạn chọn cách nào, mong rằng căn nhà của bạn trên đất Mỹ luôn là nơi bạn thấy bình yên để trở về.