Trong cộng đồng người Việt mình ở Mỹ, hiếm có chuyện gì khiến người ta nôn nao bằng việc bảo lãnh người thân sang đoàn tụ. Có người ấp ủ mười mấy năm trời mới đủ điều kiện để mở hồ sơ cho ba mẹ, cho anh chị em, cho người bạn đời còn ở quê nhà. Nhưng giữa niềm mong mỏi đó, một câu hỏi rất thực tế hay làm nhiều người chững lại: "Thu nhập của mình có đủ để bảo lãnh không?" Đây không phải là chuyện nhỏ, bởi vì khâu chứng minh tài chính là một trong những phần dễ khiến hồ sơ bị chậm hoặc bị yêu cầu bổ sung nhất. Bài viết này xin chia sẻ một cách dễ hiểu về yêu cầu thu nhập tối thiểu khi đứng ra bảo lãnh, để bà con hình dung được bức tranh chung trước khi bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ.

Vì sao chính phủ yêu cầu chứng minh thu nhập?

Khi bạn đứng ra bảo lãnh một người thân, về mặt pháp lý bạn đang cam kết rằng người đó sẽ không trở thành "gánh nặng cho ngân sách công" sau khi đặt chân tới Mỹ. Nói cách khác, bạn ký một bản cam kết bảo trợ tài chính, hứa rằng nếu người được bảo lãnh gặp khó khăn, bạn sẽ là người chống lưng về mặt kinh tế. Đây là cam kết khá nghiêm túc và có ràng buộc, chứ không chỉ là tờ giấy ký cho có lệ.

Chính vì vậy, cơ quan di trú muốn nhìn thấy bằng chứng rằng người bảo lãnh có đủ khả năng tài chính để gánh thêm một (hoặc vài) nhân khẩu. Họ không đòi hỏi bạn phải giàu có, mà chỉ cần thu nhập của bạn đạt một ngưỡng nhất định so với chuẩn nghèo liên bang, dựa trên quy mô hộ gia đình. Ngưỡng này được công bố và cập nhật định kỳ, nên con số cụ thể có thể thay đổi theo từng năm.

Ngưỡng thu nhập tối thiểu được tính thế nào?

Cách hiểu chung là như thế này: chính phủ có một bảng hướng dẫn về chuẩn nghèo, và yêu cầu người bảo lãnh phải có thu nhập đạt một tỷ lệ nhất định cao hơn mức chuẩn đó. Tỷ lệ này thường cao hơn chuẩn nghèo một khoảng đáng kể đối với phần lớn các trường hợp bảo lãnh thân nhân. Riêng một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn người bảo lãnh đang phục vụ trong quân đội và bảo lãnh vợ/chồng hoặc con, ngưỡng yêu cầu có thể nhẹ nhàng hơn.

Điều quan trọng cần nhớ là ngưỡng này không cố định cho mọi người. Nó phụ thuộc vào quy mô hộ gia đình của bạn, trong đó tính cả:

  • Bản thân người bảo lãnh.
  • Vợ/chồng và những người con đang phụ thuộc của bạn.
  • Những người bạn từng cam kết bảo trợ trước đây mà cam kết vẫn còn hiệu lực.
  • Và đương nhiên, cả người thân mà bạn đang dự định bảo lãnh lần này.

Hộ gia đình càng đông thì ngưỡng thu nhập yêu cầu càng cao, bởi vì bạn đang phải gánh thêm nhiều miệng ăn hơn. Vì con số cụ thể thay đổi tùy thời điểm và tùy số nhân khẩu, bà con nên tra cứu bảng hướng dẫn mới nhất trên trang chính thức của cơ quan di trú thay vì nghe truyền miệng.

Nếu thu nhập chưa đủ thì sao?

Đây là tình huống rất phổ biến, và may mắn là không phải hết đường. Có nhiều cách để bù đắp khi thu nhập từ lương chính chưa chạm ngưỡng:

  • Tính thêm tài sản: Một số loại tài sản có thể quy đổi để hỗ trợ chứng minh, chẳng hạn tiền tiết kiệm, giá trị nhà cửa hay các khoản đầu tư có thể chuyển thành tiền mặt tương đối nhanh. Tuy nhiên, cách quy đổi tài sản ra "tương đương thu nhập" có những quy tắc riêng và tỷ lệ riêng, nên cần xem hướng dẫn cẩn thận.
  • Cộng thu nhập của thành viên trong nhà: Trong một số trường hợp, thu nhập của vợ/chồng hoặc người thân sống chung trong hộ gia đình có thể được tính gộp, nếu họ đồng ý ký cam kết liên đới.
  • Tìm người đồng bảo trợ: Nếu bản thân bạn không đủ, một người khác đủ điều kiện (thường là công dân hoặc thường trú nhân) có thể đứng ra làm người đồng bảo trợ và ký cam kết riêng. Người này sẽ phải tự chứng minh thu nhập của họ đạt ngưỡng.

Mỗi cách đều có ưu nhược điểm và yêu cầu giấy tờ kèm theo khác nhau. Đừng vội kết luận là mình "không đủ tiêu chuẩn" chỉ vì lương chưa cao; nhiều gia đình đã đoàn tụ thành công nhờ biết cách kết hợp các nguồn hợp lệ.

Những giấy tờ thường được dùng để chứng minh

Phần chứng minh tài chính thường xoay quanh việc cho cơ quan xét duyệt thấy thu nhập của bạn ổn định và đáng tin cậy. Các loại giấy tờ hay được nhắc đến gồm:

  • Bản khai thuế của những năm gần nhất, kèm các phụ lục liên quan.
  • Giấy tờ từ sở thuế xác nhận hồ sơ khai thuế của bạn.
  • Phiếu lương gần đây hoặc thư xác nhận công việc từ chủ lao động.
  • Bằng chứng về tài sản, nếu bạn dùng tài sản để hỗ trợ.

Một mẹo nhỏ mà nhiều người chia sẻ: hãy giữ hồ sơ thuế gọn gàng và khai báo đầy đủ qua các năm, vì đây là phần được nhìn vào kỹ lưỡng. Một bộ hồ sơ thuế nhất quán, rõ ràng sẽ giúp khâu xét duyệt suôn sẻ hơn nhiều so với việc giấy tờ rời rạc, thiếu trước hụt sau.

Cam kết bảo trợ kéo dài bao lâu?

Nhiều bà con tưởng rằng ký xong, người thân sang tới nơi là hết trách nhiệm. Thực ra, cam kết bảo trợ tài chính thường có hiệu lực khá dài và chỉ chấm dứt khi xảy ra một số điều kiện nhất định, chẳng hạn người được bảo lãnh trở thành công dân, tích lũy đủ một số năm làm việc theo quy định, rời khỏi Mỹ vĩnh viễn, hoặc qua đời. Nói cách khác, đây là một lời hứa mang tính lâu dài, không phải thủ tục một lần rồi quên.

Điều này có nghĩa là, trên lý thuyết, nếu người được bảo lãnh sau này nhận một số loại trợ cấp công nhất định, chính phủ có thể yêu cầu người bảo lãnh hoàn trả. Đây là lý do tại sao bạn nên cân nhắc thật kỹ trước khi ký, và hiểu rõ mình đang cam kết điều gì. Vì các quy định chi tiết có thể thay đổi và có nhiều ngoại lệ, tốt nhất nên hỏi rõ ở nguồn chính thống hoặc một luật sư di trú đáng tin cậy.

Vài lời nhắc chân thành để tránh rủi ro

Chuyện giấy tờ di trú vốn nhạy cảm, và đáng tiếc là cũng có không ít người lợi dụng sự sốt ruột của bà con để trục lợi. Xin gửi vài lời nhắc nhỏ:

  • Cảnh giác với những lời hứa "chắc đậu": Không một cá nhân hay dịch vụ nào có thể bảo đảm chắc chắn kết quả hồ sơ của bạn. Bất cứ ai cam kết "bao đậu", "đảm bảo qua" với một khoản phí cao bất thường đều đáng để bạn dừng lại suy nghĩ.
  • Đừng dựa vào con số nghe truyền miệng: Ngưỡng thu nhập, mẫu giấy tờ và quy trình đều có thể thay đổi tùy thời điểm và đôi khi tùy tiểu bang. Con số mà người quen kể từ vài năm trước có thể không còn đúng.
  • Luôn kiểm chứng ở nguồn chính thống: Trang web chính thức của cơ quan di trú liên bang và trang chính phủ tiểu bang là nơi đáng tin cậy nhất để tra cứu thông tin mới nhất. Khi hồ sơ phức tạp, đầu tư cho một buổi tư vấn với luật sư di trú thường rẻ hơn nhiều so với cái giá phải trả khi hồ sơ bị từ chối.

Lời kết

Bảo lãnh người thân là một hành trình dài, đòi hỏi cả sự kiên nhẫn lẫn chuẩn bị kỹ lưỡng. Yêu cầu thu nhập tối thiểu nghe có vẻ là một rào cản khô khan, nhưng thật ra nó chỉ là cách chính phủ muốn chắc chắn rằng người thân của bạn sẽ được chăm lo tử tế khi đặt chân tới đất khách. Nếu lương của bạn chưa chạm ngưỡng, đừng nản; còn nhiều cánh cửa khác như tính tài sản hay tìm người đồng bảo trợ. Quan trọng nhất là hãy bắt đầu sớm, giữ hồ sơ ngăn nắp, và luôn xác nhận lại thông tin ở nguồn đáng tin cậy trước khi nộp bất cứ thứ gì. Mong rằng những chia sẻ trên giúp bà con thêm vững tâm trên con đường đưa gia đình về một mái nhà. Chúc mọi hồ sơ đều hanh thông và sớm có ngày đoàn tụ.