Khi mới đặt chân tới Mỹ, một trong những thứ khiến nhiều người Việt mình bỡ ngỡ nhất chính là tấm thẻ tín dụng. Ở quê nhà, không ít người quen với việc tiêu tiền mặt, có bao nhiêu dùng bấy nhiêu, nên khi cầm trên tay một tấm thẻ cho phép "xài trước trả sau" thì vừa thấy tiện lợi, vừa thấy hơi lo lo. Lo là đúng, bởi thẻ tín dụng nếu dùng khéo thì là người bạn đắc lực giúp xây dựng điểm tín dụng, hưởng ưu đãi, bảo vệ giao dịch; còn nếu dùng không cẩn thận thì rất dễ trượt dài vào vòng xoáy nợ nần lúc nào không hay. Bài viết này xin chia sẻ vài kinh nghiệm và kiến thức tổng quan, mong giúp bà con mình cảm thấy bớt bối rối và tự tin hơn khi sử dụng thẻ.
Hiểu đúng bản chất của thẻ tín dụng
Điều đầu tiên cần nhớ là tiền trong thẻ tín dụng không phải là tiền của mình. Đó là khoản tiền ngân hàng cho mượn trước, và đến kỳ thì mình phải trả lại. Mỗi tháng ngân hàng sẽ gửi một bảng sao kê liệt kê những gì mình đã chi tiêu, kèm theo số tiền tối thiểu phải trả và ngày đến hạn. Nếu trả đủ toàn bộ số dư đúng hạn, thông thường mình sẽ không bị tính lãi cho các giao dịch mua sắm thông thường. Ngược lại, nếu chỉ trả mức tối thiểu, phần còn lại sẽ bị tính lãi, và lãi suất thẻ tín dụng nhìn chung thuộc loại khá cao so với nhiều hình thức vay khác.
Mức lãi suất, các loại phí, hạn mức và chính sách cụ thể sẽ tùy ngân hàng và tùy từng loại thẻ, đồng thời có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, đừng ngại đọc kỹ phần điều khoản đính kèm khi mở thẻ, và nếu có chỗ nào chưa rõ thì cứ gọi cho bộ phận chăm sóc khách hàng hỏi cho chắc.
Nguyên tắc vàng: trả đủ và đúng hạn
Nếu chỉ nhớ được một điều duy nhất từ bài này, thì hãy nhớ điều này: cố gắng trả toàn bộ số dư mỗi tháng, trước hoặc đúng ngày đến hạn. Đây là cách hiệu quả nhất để tránh bị tính lãi và để tấm thẻ thật sự làm việc cho mình thay vì ngược lại.
Một vài thói quen nhỏ giúp giữ kỷ luật này:
- Đặt nhắc nhở trên điện thoại vài ngày trước ngày đến hạn, hoặc cài đặt thanh toán tự động từ tài khoản ngân hàng.
- Chỉ quẹt thẻ cho những khoản mà mình biết chắc trong tài khoản có đủ tiền để trả lại.
- Coi thẻ tín dụng như một công cụ thanh toán thay thế tiền mặt, chứ không phải nguồn tiền để vay tiêu xài vượt khả năng.
Việc trả mức tối thiểu nghe thì nhẹ nhàng, nhưng nó chính là cái bẫy phổ biến nhất. Khi chỉ trả tối thiểu, số nợ còn lại tiếp tục sinh lãi, rồi lãi chồng lên gốc, khiến số tiền phải trả ngày càng phình to. Nhiều người mắc kẹt nhiều năm chỉ vì thói quen này.
Quản lý chi tiêu để không "vung tay quá trán"
Vì thẻ tín dụng không trừ tiền ngay lập tức như thẻ ghi nợ, nên cảm giác "đau ví" bị làm mờ đi, và đó là lý do người ta dễ xài nhiều hơn dự tính. Một cách giúp kiểm soát là tự đặt ra ngân sách hằng tháng cho bản thân, độc lập với hạn mức ngân hàng cấp. Hạn mức ngân hàng cho phép không có nghĩa là mình nên tiêu hết tới đó.
Bà con có thể tận dụng ứng dụng ngân hàng để theo dõi giao dịch ngay khi phát sinh, phân loại các khoản chi, và xem lại cuối tháng xem tiền chảy đi đâu. Khi nhìn rõ bức tranh chi tiêu, mình sẽ dễ điều chỉnh hơn. Với những món lớn, hãy cân nhắc kỹ trước khi quẹt, tự hỏi mình có thật sự cần và có khả năng trả lại trong kỳ tới hay không.
Tận dụng lợi ích nhưng đừng để ưu đãi dắt mũi
Nhiều thẻ đi kèm các ưu đãi hấp dẫn như hoàn tiền, tích điểm, dặm bay hay quyền lợi bảo vệ khi mua hàng. Đây là điểm cộng thật sự, và nếu đã trả đủ mỗi tháng thì mình hưởng những lợi ích này gần như miễn phí. Tuy nhiên, cần tỉnh táo: đừng vì muốn "gom điểm" hay đạt mốc thưởng mà chi tiêu những thứ vốn không cần thiết. Khi đó, số tiền bỏ ra thường lớn hơn nhiều so với giá trị ưu đãi nhận về.
Các chương trình ưu đãi, mức hoàn tiền và phí thường niên rất khác nhau tùy loại thẻ và tùy thời điểm. Có thẻ miễn phí thường niên, có thẻ thu phí nhưng đổi lại nhiều quyền lợi. Hãy chọn thẻ phù hợp với thói quen chi tiêu thực tế của gia đình mình, chứ không chạy theo quảng cáo.
Xây dựng điểm tín dụng một cách bền vững
Ở Mỹ, điểm tín dụng ảnh hưởng tới rất nhiều việc quan trọng, từ thuê nhà, mua xe, vay mua nhà cho tới đôi khi cả việc xin một số công việc hay dịch vụ. Thẻ tín dụng dùng đúng cách là một trong những công cụ tốt để gây dựng lịch sử tín dụng tích cực. Một số nguyên tắc chung thường được nhắc tới:
- Trả đúng hạn luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu, nên đừng bao giờ để trễ.
- Cố gắng giữ tỉ lệ sử dụng hạn mức ở mức thấp, tức là đừng để số dư thường xuyên sát trần hạn mức.
- Giữ những tài khoản thẻ cũ mở lâu năm, vì lịch sử lâu dài thường có lợi cho hồ sơ tín dụng.
- Hạn chế mở quá nhiều thẻ mới trong thời gian ngắn.
Cần lưu ý rằng cách tính điểm tín dụng do các tổ chức xếp hạng quyết định, công thức có thể phức tạp và thay đổi, nên những điều trên chỉ mang tính tham khảo tổng quát. Nếu bà con muốn hiểu sâu về tình hình cụ thể của mình, có thể kiểm tra báo cáo tín dụng định kỳ và cân nhắc trao đổi với chuyên viên tài chính.
Cảnh giác với phí ẩn và các chiêu lừa đảo
Ngoài lãi suất, thẻ tín dụng còn có thể đi kèm nhiều loại phí khác nhau, chẳng hạn phí trả chậm, phí ứng tiền mặt, phí giao dịch ngoài nước Mỹ hay phí vượt hạn mức. Mức phí và điều kiện áp dụng tùy ngân hàng, vì vậy nên nắm rõ để tránh những khoản mất tiền không đáng có. Đặc biệt, rút tiền mặt từ thẻ tín dụng thường tốn kém hơn nhiều so với chi tiêu thông thường và nên hạn chế tối đa.
Bên cạnh đó, bà con mình hãy hết sức cảnh giác với lừa đảo tài chính. Sẽ có những cuộc gọi, tin nhắn hay email giả danh ngân hàng, yêu cầu cung cấp số thẻ, mã CVV hay mã xác thực. Ngân hàng thật sự thường không yêu cầu những thông tin nhạy cảm này qua điện thoại hay email một cách bất ngờ. Nếu nghi ngờ, hãy cúp máy và gọi lại số ghi sau lưng thẻ. Thường xuyên kiểm tra sao kê để phát hiện giao dịch lạ, và báo ngay cho ngân hàng nếu thấy điều bất thường.
Khi đã lỡ mang nợ, đừng hoảng
Nếu chẳng may đã có một khoản nợ thẻ tín dụng, điều quan trọng là không né tránh mà bình tĩnh đối diện. Hãy liệt kê các khoản nợ, ưu tiên trả những khoản có lãi suất cao trước, đồng thời cắt giảm chi tiêu không cần thiết để dồn tiền trả nợ. Trong nhiều trường hợp, bà con có thể gọi cho ngân hàng để hỏi về các phương án hỗ trợ; tùy hoàn cảnh, họ có thể có những lựa chọn nhất định. Với tình huống phức tạp, việc tìm tới một chuyên viên tài chính hoặc tổ chức tư vấn tín dụng uy tín có thể giúp ích.
Xin nhắc thêm rằng những chia sẻ trong bài chỉ mang tính kinh nghiệm và kiến thức chung, không thay thế cho tư vấn tài chính cá nhân. Mỗi người có hoàn cảnh, thu nhập và mục tiêu riêng, nên với các quyết định quan trọng liên quan tới tiền bạc, thuế hay đầu tư, bà con nên cân nhắc trao đổi thêm với chuyên viên tài chính, kế toán hoặc chuyên gia thuế phù hợp.
Lời kết
Thẻ tín dụng không phải là thứ đáng sợ, cũng không phải là phép màu giúp mình giàu lên. Nó đơn giản là một công cụ, và giá trị của nó tùy thuộc hoàn toàn vào cách mình sử dụng. Khi giữ được kỷ luật chi tiêu, trả đủ và đúng hạn, đọc kỹ điều khoản và luôn tỉnh táo trước những cám dỗ cũng như chiêu trò lừa đảo, tấm thẻ nhỏ trong ví sẽ trở thành người bạn đồng hành giúp cuộc sống nơi xứ người thuận lợi hơn. Chúc bà con mình luôn vững vàng về tài chính và an tâm xây dựng tương lai trên đất Mỹ.